TOPLUMSAL DEĞERLERİN AKTARILMASINDA FARKLI BİR YÖNTEM: İZCİLİK

Özet

Değerler, toplumsal birlik ve beraberliği sağlayan ve bu birlik ve beraberliğin uyumlu ve devamlı hale gelmesini temin eden en önemli unsurlardan biridir. İnsanın hayatına yön veren ve onun hayatını inşa eden değerler, aynı zamanda insanın anlam arayışınakatkı sunan faktörlerdir. Bu bakımdan değerler kültürel anlamda hem bireyin hem de toplumun temel yapıtaşlarını meydana getirirler. Bilim, teknoloji, kitle iletişim araçları vb. faktörlerin de etkisiyle, son yıllarda toplumsal alanda hızlı değişimler meydana gelmiştir. Bu değişimler arasında “toplumsal bozulma” olarak nitelendirilebilecek farklılaşmaların da olması, okullarda değerler eğitimi konusunu gündeme getirmiştir. Bu amaçla son yılarda değerlerin bireylere nasıl aktarılacağı hususunda araştırmalar yapılmış ve buna uygun eğitim programları geliştirilmeye başlanmıştır. Değerlerin aktarılmasında, aile, okul, çevre gibi çok farklı boyutlar sürece dâhilolduğundan, değerler eğitiminde farklı yöntem ve uygulamaların geliştirilmesi gerekmektedir. Zira yapılan araştırmalarda, telkin yönteminin değer öğretiminde fazla etkili olmadığı görülmektedir. Buradan hareketle bu araştırmada izcilik faaliyetlerine ikiyıl boyunca katılan imam hatip ortaokulu öğrencilerinin insani değerleri ve doğa sevgisi değerine yönelik tutumlarının izcilik faaliyetlerine katılmayanlara göre değişip değişmediği ortaya konulmuştur. Araştırma son-test kontrol gruplu deneysel desene göre 35 deney grubu ve 30 kontrol grubu öğrencisiyle yürütülmüştür. Araştırmada veriler Dilmaç (2007) tarafından geliştirilen “İnsani Değerler Ölçeği” ve Tahiroğlu (2011) tarafından geliştirilen “Doğa Sevgisi Tutum Ölçeği” ile toplanmıştır. Toplanan veriler SPSS 23.00 ile analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre izcilik faaliyetlerine katılan imam hatip ortaokulu öğrencilerinin insani değerleri ve doğa sevgisi değerine yönelik tutumları izcilik faaliyetlerine katılmayan imam hatip ortaokulu öğrencilerine göre anlamlı düzeyde izci grubu lehine farklı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu araştırmanın değer kazanımında izcilik faaliyetlerinin etkisinin belirlenmesine ve toplumsal değerlerin aktarılmasında farklı yöntemlerin gündeme gelmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.