Diplomacy in the Ottoman-PolishCrimean Triangle: Shah Mirza’s Warsaw Mission (1746-1747)

Osmanlı-Lehistan-Kırım Üçgeninde Diplomasi: Şah Mirza’nın Varşova Temsilciliği

Abstract

During the time it was ruled by the Ottoman State, the Crimean Khanate was considered highly significant not only for political and economic but also for military and diplomatic reasons. From the 15th century to the last quarter of the 18th century, the Crimean Khans sent many diplomatic missions to various states on behalf of or with the agreement of the Porte, or sometimes in order to free themselves from the control of the Sultan. A careful study of Shah Mirza’s diplomatic mission to Warsaw indicates a different dimension of Ottoman-Polish relations vis- à-vis their mutual relationship with the Crimean Khanate and secret disputes in the European political arena in the 18th century. Through this study, it is therefore possible to observe various reflections of French Eastern European policies on the Istanbul-Warsaw-Baghchasaray triangle during the War of the Austrian Succession (1740-1748).

Özet

Kırım Hanlığı Osmanlı Devleti’ne bağlı olduğu dönemlerde birçok açıdan önem taşımıştır. Hanlığın siyasî ve iktisadî konularda olduğu kadar askerî ve diplomatik açıdan da Babıâli için kıymeti büyüktür. XV. yüzyıldan XVIII. yüzyılın son çeyreğine kadar Kırım Hanları, Babıâli adına ya da onun bilgisi dahilinde, yer yer de Babıâli’nin hükmünden kurtulmak amacıyla çeşitli devletlere diplomatik heyetler göndermiştir. Şah Mirza’nın Varşova misyonunun dikkatli bir tetkiki, Kırım Hanlığı ile ortak münasebetleri bağlamında XVIII. yüzyıl Osmanlı-Leh ilişkilerinin farklı bir boyutunu ve Avrupa siyaset arenasındaki gizli çekişmeleri gösterir. Böylece Avusturya Veraset Savaşları sırasında Fransa’nın Doğu Avrupa’da izlediği politikaların İstanbul-Varşova-Bahçesaray üçgenine yansımalarından bazı kesitler görmek mümkündür

Keywords: Kırım Hanlığı, Lehistan, Osmanlı Devleti, Fransa, Şah Mirza, diplomasi, Avusturya Veraset Savaşları