Journals / Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi / 2018 / Cilt: 20 - Sayı: 1
Locational Preferences of Transnational Corporations in Turkey: From the Last Period of the Ottoman Empire to the 2000s
- Pages
- 1–24
- DOI
- —
Abstract
Transnational corporations (TNCs) have played an increasingly significant role in the world economy particularly throughout the last four decades. TNCs’ crucial significance makes them a subject of great concern to consumers, producers, nation states, and international organizations within the context of globalised economy. Locational preferences of transnational corporations, on the other hand, have always been deeply affected by changes in the economic and political structures, i.e. policies, institutional, and legal frameworks for foreign direct investments. From this point of view, the aim of this paper is to unravel the ways in which locational preferences of transnational corporations have changed throughout different historical periods in Turkey. For this aim, a historical analysis by way of giving reference to fluctuations occurred in the economic and political structure of the country is carried out from the host country perspective starting with the last period of Ottoman Empire to the 2000s. In this context, a historical account of the various factors that affect the location selection decision of transnational corporations, home countries of these companies, sectors these companies invested in, their investment capital, policies related to foreign direct investment in the host country, accessibility to markets, infrastructure in the host country, and other resources were enquired in the Turkish context.
Özet
Çokuluslu şirketler, özellikle son kırk yıldır dünya ekonomisinde giderek önemli bir rol oynamaktadırlar. Çokuluslu şirketlerin bu artan önemi, onları küresel ekonomi bağlamında tüketiciler, üreticiler, ulus devletler ve uluslararası kuruluşlar açısından büyük bir ilgi odağı haline getirmektedir. Öte yandan, çokuluslu şirketlerin yerseçim tercihleri, doğrudan yabancı yatırımlara yönelik politikalar, kurumsal ve yasal çerçeveler gibi ekonomik ve politik yapılardaki değişimlerden her zaman derinden etkilenmektedir. Bu bakış açısından hareketle, bu yazının amacı, çokuluslu şirketlerin yerseçim tercihlerinin Türkiye'de farklı tarihsel dönemler boyunca nasıl değiştiğini ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda, çokuluslu şirketlerin yerseçim süreçleri, ülkenin ekonomik yapısından ve siyasal yapısında meydana gelen dalgalanmalara da vurgu yaparak, evsahibi ülke olan Türkiye perspektifinden Osmanlı İmparatorluğu’nun son döneminden 2000’li yıllara kadar uzanan bir süreci içeren tarihsel bir analiz yapılmaktadır. Bu bağlamda, Türkiye’de yerseçmiş bulunan çokuluslu şirketlerin yerseçim kararlarını; çokuluslu şirketlerin ev sahibi ülkeleri, yatırım yaptıkları sektörler, yatırım sermaye miktarları, yatırımı alan ülkedeki (misafir eden ülke) yabancı yatırımlara yönelik olan politka uygulamaları, mevcut pazarlar ve bu pazarlara erişim imkanları, teknik altyapı ve diğer kaynaklar vb. etkileyen faktörler temel alınarak tarihsel olarak incelenmektedir.