The faith of reincarnation in Alevis/Bektashis from sociological perspective

Abstract

There is reincarnation belief which is rebirth of souls after death in new bodies in the historic Alewi sources, scientific studies and some of today’s Alewi authors’ thought as a theoretical expression of religious experience. Despite this belief is from eastern origin (Hinduism) and the divine religions refuse this faith, there is in Alewi tradition which is one of Islamic mysticism school, but it is not single dimension in Alewism/Bektashism. In our study, we find out four perspectives from sources of the sociological studies especially Karaşar region’s understanding, historical documents and some of Alewi writers ideas about reencarnation in Alewi/Bektash’s faith. We will discuss in our paper from these points; materialist point of view, reconciliatory approach, the essential Islamic view and surface understanding. We determined that believing to Hereafter is an important factor in whether or not accept to faith of reencarnation. Accordingly, to believe reencarnation is closely related to faith of Judgement day from the Islamic perspective.

Özet

Dinî tecrübenin teorik ifadesi olarak, ölümden sonra yeniden dünyaya başka bir bedenle gelmek olan tenasüh inancının, Hatay yöresi öncelikli olmak üzere Nusayrilerde olduğu gibi bazı Alevi toplulukların anlatılarında ve günümüz bazı Alevi düşünürlerin yazılarında olduğu görülmektedir. Tenasüh inancı, birçok inanç dünyası içerisinde yer bulmuş karmaşık bir bütünlük olarak belirmektedir; bir yandan Hz. İsa’nın bir başka insan bedeninde dünyaya yeniden geleceği/Mesih inancı ile Hristiyanlık ve hatta İslam retoriğinde rastlanan tenasüh inancının izlerini, Şamanizm ve Hinduizm’de de görmek mümkündür. Bu çerçevede olmak üzere; tenasüh inancının, bir yol olması itibarıyla önemli tasavvuf okullarından biri görünümünde olan Alevilikte yer alışı da karmaşık bir içeriğe sahip olacağı muhakkaktır. Bu çalışmada Alevilikteki tenasüh anlayışı, Alevilik üzerine yapılan sosyolojik çalışmalardan özellikle Karaşar yöresi Alevi/Bektaşileri- bazı Alevilik yazınları ve Alevilik okumalarına dayalı vesikalardan hareketle çoklu bakış açısı ile ele alınmıştır. Bunlar; materyalist bakış açısı, bağdaştırıcı yaklaşım, temel İslami bakış ve yüzeysel anlayış olarak ifade edilebilir.