Kadın Fibromyalji Hastalarında Eş Şiddetinin Değerlendirilmesi

Ozge SAHMELİKOĞLU ONUR,Ender CESUR,Fadime Gizem DONMEZLER,Filiz Yıldız AYDIN,Meltem VURAL,Meltem GURU

Abstract

Amaç: Fibromiyalji sendromu (FMS), kas iskelet sisteminde yaygın ağrıya neden olan kronik bir hastalıktır. FMS’nin risk faktörleri ile ilgili büyük araştırmalar yapılmasına rağmen, sendromun patofizyolojisi konusunda bir uzlaşmaya varılmamıştır. Yapılan son çalışmalarda, çocukluk, ergenlik veya erişkinlik döneminde suistimal, istismar gibi stres deneyimlerinin bir sonucu olarak nöro-endokrin sistemde bir bozulma olduğu ve bu sebeple stres faktörlerine anormal bir yanıt olduğu öne sürülmüştür. Bu çalışmada FMS olan kadınlarla sağlıklı kontroller arasında eş şiddetinin tüm tipleri açısından farklılıkların araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim Araştırma Hastanesi Polikliniği’nde FMS tanısı konan 18-65 yaşları arasındaki kırk üç evli kadın çalışmaya alındı. FMS tanısı Amerikan Romatoloji Derneği (ACR) FMS tanı kriterlerine göre fizik tedavi ve rehabilitasyon uzman doktorları tarafından konuldu. Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi psikiyatri polikliniğine yönlendirilen hastalar deneyimli bir psikiyatrist tarafından değerlendirildi. FMS tanısı konan 43 kadın hasta grubuna ve 45 kadın (FMS tanısı olmayan) sağlıklı kontrol grubuna, sosyodemografik veri formu, önceki cinsel, fiziksel, duygusal, sosyal ve ekonomik eş şiddetini ölçen bir şiddet değerlendirme formu, Hamilton Depresyon ve Anksiyete ölçekleri (HAM-D ve HAM-A) uygulandı. Ağrı şiddetini değerlendirmek için Vizüel Analog Skala (VAS) kullanıldı. Bulgular: FMS grubu ve sağlıklı kontrol grubu, yaş ortalaması ve daha önce psikiyatri başvurusu varlığı açısından istatistiksel olarak farklılık göstermedi (p>0.05). Bununla birlikte iki grup arasında eğitim durumu, meslek ve intihar girişimlerinin geçmişi açısından önemli farklılıklar tespit edildi. Eşinden fiziksel şiddet görme (%27,9-%11,1), ekonomik şiddet (%48,8-%13,3), sosyal şiddet (%83,7-%22,3) ve duygusal şiddete maruz kalma (%62,8-%28,9) FMS’li hasta grubunda kontrol grubundan daha fazla idi (p<0.05). FMS grubunda HAM-D, HAM-A ve VAS skorları kontrol grubundan daha yüksekti (p<0.05). VAS ve HAM-A, HAM-D skorları arasında istatistiki açıdan anlamlı korelasyon gözlendi (p<0.05). Sonuç: Bu sonuçlar, eş şiddetinin FMS’nin ortaya çıkışı ve sürekliliği üzerinde bir etkisi olabileceği ihtimalini artırmaktadır. Ayrıca, bu çalışmadan elde edilen sonuçların sadece tıbbi bakım almak isteyen FMS’li hastalara ait olduğu ve FMS’li tüm hastalara genellenemeyeceği göz önünde bulundurulmalıdır. Kadına yönelik şiddet ve FMS arasındaki ilişki konusunda daha fazla araştırma yapılmalıdır.

Özet

Objective: Fibromyalgia syndrome (FMS) is a disorder that causes chronic extensive musculoskeletal pain. Although there has been great debate in recent investigations regarding the risk factors of FMS, no agreement has been reached about the pathophysiology of the syndrome. In recent studies, it has been suggested that there is an abnormal response to stress factors in this syndrome due to the neuro-endocrine system perturbation as a result of stress experiences such as abuse during childhood, adolescence or adulthood. In this context, this study aims to evaluate the differences of all types of partner violence experienced by patients with FMS and healthy controls. Method: Forty-three consecutive married women aged between 18-65 years who were recently diagnosed as having FMS were recruited from Bakirkoy Dr. Sadi Konuk Research Hospital Outpatient Clinic. The diagnosis of FMS was made by experienced physical medicine and rehabilitation physicians according to the American College of Rheumatology (ACR) FMS diagnostic criteria . Patients who were referred to the Bakırköy Psychiatric Research and Training Hospital were evaluated by an experienced psychiatrist. 43 female patients with FMS and 45 female (non-FMS) controls were evaluated with a questionnaire about previous physical, sexual, emotional, social and economic partner violence, the Hamilton Depression and Anxiety Inventories (HAM-D and HAM-A, respectively), and a Visual Analogue Scale (VAS). Results: The FMS group and healthy control group showed no statistically significant difference in terms of age and the presence of psychiatric administration (p>0.05); however, the sample showed a significant difference with regards to education, occupation status, and history of suicide attempts. Significantly higher scores were observed for partner physical violence (27.9% vs. 11.1%), economic violence (48.8% vs. 13.3%), social violence (83.7% vs. 22.3%), and emotional violence (62.8% vs. 28.9%) in FMS patients than in controls (p<0.05). Higher HAM-A and HAM-D inventory and VAS scores were observed in the FMS group than controls (p<0.05). A statistically significant positive correlation was observed between VAS and HAM-A, HAM-D scores (p<0.05). Conclusion: Our results may have implications to show the effect of partner violence on the clinic and course of FMS.