Journals / Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2013 / Cilt: 11 - Sayı: 3

Manisalı İki Sufi Şair, İbn Asa Akhisari ve Birri Mehmed Dede'nin Perde Gazellerinin Şerhi

MANİSALI İKİ SUFİ ŞAİR, İBN ÎSÂ AKHİSARÎ VE BİRRÎ MEHMED DEDE’NİN PERDE GAZELLERİNİN ŞERHİ

Pages
261–272
DOI
—

Abstract

It is a well established fact that textual theater plays have a wide array and different introductions and transformations. The poems recited by Hacivat in the Karagoz theatric displays of traditional Turkish theater are known as gazels of curtain. Written in verse style of classical Turkish literature these poems are associated with the sufi dimension of the shadow theather. This study shall elaborate a current gazel form of poem of Ibn Isa Akhisari and a response of Birrî Mehmed Dede to the previous poet as a curtain gazel.

Özet

Metinli tiyatro eserlerinin birbirinden çok farklı ve çeşitli, giriş ve geçişlerinin bulunduğu bilinmektedir. Geleneksel Türk halk tiyatrosunun önemli ürünlerinden olan Karagöz oyunlarının giriş kısmında Hacivat tarafından okunan şiirlere “perde gazeli” denir. Klâsik Türk edebiyatı nazım biçimlerinden gazel şeklinde yazılan bu şiirler, gölge oyununun tasavvufî yönü ile ilişkilendirilerek açıklanabilir. Bu çalışmada Manisalı iki şairin, İbn Îsâ Akhisarî‟nin (ö.1531) perde gazeli tarzındaki bir şiiri ve Birrî Mehmed Dede‟nin (ö. 1715?) bu şaire nazire olarak yazdığı bir başka perde gazeli şerh edilecektir.

Keywords: İbn Îsâ, Birrî Mehmed Dede, gölge oyunu, gazel, şerh