Journals / Bilig / 2019 /

Peculiarities of Seasonal Migration of The Kazakhs (The End of The XIX – The Beginning of The XX)

Kazak Halkının Mevsimlik Otlaklara Göç Etme Özellikleri (19 yy. – 20. yy. Baş Dönemleri)

Journal
Bilig
Pages
93–115
DOI
—

Abstract

The Kazakhs, involved in livestock keeping, provided their livestock with natural pastures in all seasons. For this purpose the Kazakhs used pastures according to seasons: qystau (winter pasture), kokteu (spring pasture), zhailav (summer pasture) and kuzdeu (autumn pasture). The given article considers the usage of seasonal camps and historical-topography and cartography of the route of the Kazakhs on the basis of scientific facts. There were traditions and beliefs connected with seasonal migration. Those tribes who were involved in livestock keeping used to move to a long distance. The introduction of Russian tsar regime and the arrival of settlers made the nomads transfer to settled way of life in the second part of the XIX century. Tribes who moved a long distance used meridional, a short distance – transportation, to highlands – “direct” or “vertical” type of moving.

Özet

Geleneksel olarak hayvancılıkla uğraşan Kazak halkı, hayvan sürülerini her mevsimde tabii otlaklarda yetiştirilmiştir(yetistirirdi). Bu amaçla Kazak halkı otlakları mevsimlere göre kullanmışlardır: kıstau (kışlık otlak), kökteu (baharlık otlak), jaylau (yayla, yani yazlık otlak) ve kuzdeu (sonbaharlık otlak). Makale sahibi ilmî veriler ışığında Kazakların mevsimlik otlakları kullanma şekillerini, göç yollarının tarihi topografyası ile kartografyasını incelemiştir. “Geleneksel göçebe kurallarına” bağlı Kazak toplumu, kendi geleneklerini, örf ve adetlerini, batıl inançlarını oluşturmuşlardır. Göçebe hayvancılıkla uğraşan kabileler oldukça uzaklara göç etmişlerdir. Kazak topraklarında Rus Çarlık yönetiminin hüküm sürmeye başlaması ve göç yoluyla yeni yerleşimcilerin gelmesiyle birlikte ХІХ. yy. ikinci yarısından itibaren göçebelikten yerleşik hayata geçiş aşaması hızlanmıştır. Uzaklara göç edecek kabileler göçün meridionel, kısa mesafeye göç edecek olanlar “tasımal” taşımacılık şeklini kullanmışlardır. Oysa dağlı, taşlı bölgelerdeki yaylalara göçecek olanlar dağ geçitlerinin kenarından “dik” ya da “dikey” olarak yükselerek göç etmişlerdir.

Keywords: Göç organizasyonu, göç yollarının çeşitleri, mevsimsel otlaklar, göç yollarının mesafesi ve süreleri, göç etme kuralları