An evaluation about the basic metaphors that take place in alevi-Bektashi philosophy

Alevî-Bektaşî felsefesinde yer alan ana metaforlar üzerine bir değerlendirme

Abstract

In this article, the cultural features that have an important role in the spiritual root and that Turkish civilisation history has carried into the system of “collective contemplation”,its cultural practicals ,foundations and rituals, the basic values of Alevi-Bektashi thought system that takes place in our thought history and some of the fundemantal metaphors were analyzed in terms of the saying, “... culture is a foundation that needs being investigated every day again and again” of Mustafa Kemal Atatürk, who is the founder of our republic. In this study, ” in addition to the metaphors related to the existence area such as “Nokta Felsefesi”, “Küntü-Kenz”, “Vahdet-i Vücût Nazariyesi”, “Devir Nazariyesi”, “Tecelli ve Sidür Nazariyesi”, “Nûr-Işık Felsefesi”, “Miraç”, “Kaabe Kavseyn”, “Levh-i Mahfûz”, “A’yân-ı Sabite”, “Varlık-Yokluk Makamları”, rising stages from “Kavs-i Nüzûl” to “Kavs-i Urûc” were handled, and metaphoric approaches and ontological approaches of the science world were explained.

Özet

Bu yazıda, Cumhuriyet’imizin kurucusu Mustafa Kemâl Atatürk’ün “… kültür her gün yeni baştan fethedilmesi gereken bir müessesedir” fikrinden hareketle, Türk milletinin rûh kökeninde önemli bir yer tutan, Türk medeniyet tarihinin “kolektif tefekkür” sistemine taşıdığı kültürel özellikleri, kültürel pratikleri, kurumları ve ritüelleri ile düşünce tarihimizde yerini alan Alevî-Bektaşî fikir sisteminin temel değerlerinden, aslî metaforlarından bazıları analiz edilmiştir. Bu kapsamda, çalışmada, varlık alanı ile ilgili metaforlardan “Nokta Felsefesi”, “Küntü-Kenz”, “Vahdet-i Vücût Nazariyesi”, “Devir Nazariyesi”, “Tecelli ve Sidür Nazariyesi”, “Nûr-Işık Felsefesi”, “Miraç”, “Kaabe Kavseyn”, “Levh-i Mahfûz”, “A’yân-ı Sabite”, “Varlık-Yokluk Makamları” ile ilgili kavramlar eşliğinde, Kavs-i Nüzûl’dan Kavs-i Urûc’a yükseliş aşamaları ele alınmış ve metoforik yaklaşımlar, bilim dünyasının ontolojik yaklaşımları da dikkate alınarak izah edilmiştir.