About order and will in alevî-Bektashi tradition

Abstract

Oral tradition takes an important place in Alawi-Bektashi tradition. Alawi-Bektashi tradition mostly stands by oral tradition. Written sources are very rare in this tradition. In the written sources will (“vasiyet”) and order (“buyruk”) have an important place. These main sources in the tradition are sometimes called as “order”, “written will” (‘vasiyetnâme’), or “legends” (‘menakıb’). However, sometimes these concepts are not becoming clear. It is necessary to study on this problem. Is this a language problem or is this about sanctifying these written sources? This study shall examine this problem by searching written sources of the tradition and noticing the historical process of the tradition.

Özet

Alevî-Bektaşî kültüründe sözlü gelenek oldukça önemli bir yere sahiptir. Gelenek, büyük oranda sözlü ve sınırlı sayıda yazılı aktarıma dayanmaktadır. Bu aktarımda vasiyetin ve buyruğun ne denli önemli olduğunu mevcut yazılı kaynaklar ve alanla ilgili kişilerle yapılan görüşmeler ortaya koymaktadır. Gelenekteki temel kaynaklar bazen “buyruk” olarak adlandırılırken, bazen “vasiyetnâme” bazen de “menakıb” olarak adlandırılmaktadır. Bu yüzden, gelenek içinde buyruk, vasiyet ve menakıb kavramları da birbirine girmiş durumdadır. Bu durum bizce üzerinde durulması gereken bir konudur. Bu durum basit bir Türkçeleştirme olayı mıdır, yoksa gelenekte az sayıdaki var olan bu yazılı kaynakların geleneğin temel öğretileri olarak kabul edilip eserlerin kutsallaştırılmasından mı kaynaklanmaktadır? Bu çalışmada gelenekte mevcut olan temel yazılı kaynaklardan hareketle tarihî süreç de göz önünde bulundurularak bir değerlendirme yapılacaktır.