Sufistic elements in the poems of Çıldırlı Âşık Şenlik

Abstract

The Turks entered Islamic culture and civilization immediately as soon as they became Muslim. The Tariqat (a religious order), which emerged as one of the social aspects of Islam, had a great deal of impact upon social, intellectual and literary lives of the Turks soon after. Poets and minstrels, who followed the teachings of a tariqat, often used the words of Sufism to enrich their poems in terms of meaning. In connection with this perception, therefore, there occurred a new literary genre known as Religious Sufi Turkish literature within Turkish literature. During the second half of the nineteenth century, the minstrel (Aşık) Şenlik, who is originally from Çıldır near Ardahan-Kars Provinces, employed a lot of religious and Sufi words, images and symbols in his poems. In this study, Sufi elements in his poems were ascertained and looked over how he, though illiterate, handled these elements and words very skilfully, which obviously require a special education.

Özet

Türkler Müslümanlık’ı kabuk etmeleriyle birlikte İslâm kültürü ve medeniyeti dairesine girdiler. İslâm dininin sosyal kurumlardan biri olarak ortaya çıkan tarikatlar Türklerin sosyal, fikri ve edebi hayatı üzerinde derin etkiler yapmışlardır. Şairler ve âşıklar, tarikatlara bağlı olarak oluşan tasavvufi anlayışa bağlı kelimeleri, şiirlerine anlam derinliği ve zenginliği katmak için sıkça kullanmışlardır. Bu anlayışa bağlı olarak Türk edebiyatı içerisinde Dinî Tasavvufi Türk Edebiyatı diye bir dal da oluşmuştur. 19. yüzyılın ikinci yarısında Kars-Ardahan çevresinde yaşamış bir âşık olan Çıldırlı Âşık Şenlik şiirlerinde pek çok dinî tasavvufi unsur kullanmıştır. Bu çalışmada Şenlik’in şiirlerinde geçen tasavvufi unsurlar tespit edilmiş, hiçbir eğitim almamış olmasına rağmen, özel eğitim gerektiren bir alanla ilgili bu kadar çok kelimeyi nasıl kullandığı üzerinde durulmuştur.