Journals / Bilig / 2019 / Türk Konseyi'nin 10. Yılı Özel Sayısı

Propaganda Activities of the German Empire towards the Turkic World: Archaeologist Max Freiherr von Oppenheim and Eastern News Agency

Alman İmparatorluğu’nun Türk Dünyasına Yönelik Propaganda Faaliyetleri: Arkeolog Max Freiherr von Oppenheim ve Doğu Haber Ajansı

Journal
Bilig
Pages
113–135
DOI
—

Abstract

Following the achievement of political unity in the 1870s, the German Empire started a rapid industrialization movement and turned to the Ottoman territories owing to its raw material and colonial needs. However, Britain, which is active in Ottoman territory for the same reasons, is confronted by France and Russia. During the course of the First World War, the German Empire wanted to utilize the authority of the Caliphate of the Ottoman Sultan on the Muslims of the world in favor of his own interests. For that purpose, one of the biggest propaganda activities in the history of the world is conducted. Max Freiherr von Oppenheim is the originator of these propaganda activities. Oppenheim not only organizes the Ottoman-German rapprochement but also carries out propaganda through the Eastern News Agency for the uprising of Muslims in the British, Russian and French colonies. Even today, so as to understand clarify Panislamism and Panturkism, which are among the concepts associated with Turkish foreign policy, a detailed analysis of Oppenheim and Eastern News Agency is required.

Özet

1870’lerde siyasi birliğini sağlandıktan sonra hızlı bir sanayileşme hamlesine girişen Alman İmparatorluğu hammadde ve sömürge ihtiyacı nedeniyle Osmanlı topraklarına yönelir. Ancak aynı nedenlerle Osmanlı topraklarında faaliyetleri olan İngiltere, Fransa ve Rusya ile karşı karşıya gelir. Birinci Dünya Savaşı’na doğru giden süreçte Alman İmparatorluğu, Osmanlı Sultanı’nın sahip olduğu Halifelik makamının dünya Müslümanları üzerindeki otoritesini kendi çıkarları lehine kullanmak ister. Bu amaçla dünya tarihindeki en büyük propaganda faaliyetlerinden birisi yürütülür. Bu propaganda çalışmalarının fikir babası ise Max Freiherr von Oppenheim’dır. Oppenheim hem Osmanlı-Almanya yakınlaşmasını organize eder hem de İngiliz, Rus ve Fransız sömürgelerindeki Müslümanların ayaklandırılması için Doğu Haber Ajansı üzeriden propaganda çalışmaları yürütür. Günümüzde dahi Türk dış politikasıyla ilişkilendirilen kavramlar arasında bulunan Panislamizm ve Pantürkizmin anlaşılabilmesi için Oppenheim ve Doğu Haber Ajansı’nın detaylı bir analizi gerekmektedir.

Keywords: II. Abdulhamid, Osmanlı İmparatorluğu, Alman İmparatorluğu, II. Wilhelm, Max Freiherr von Oppenheim, Doğu Haber Ajansı, Birinci Dünya Savaşı