The visit of ciralik cepni alewis in sarilar village and some beliefs and practices connected turkish tree cult

Sarılar köyü çıralık çepni alevi ziyareti ve Türk ağaç kültüne bağlı bazı inanış ve uygulamalar

Abstract

In Turkish folk culture, there are various spring festivals and celebrations according to the changes in the seasons. In addition to commonly celebrated festivals such as Nevruz and Hıdırellez, there are festivals like mating of sheep (koç katımı), saya, plow feast (saban toyu) stemming from the lack of economic resources, and the visits related to belief systems are also some of the mid-season celebrations. Especially, the visits within Alewi-Bektaşi belief systems are among the most important religious and cultural activities since they are the set- tings in which the religious practices are performed. Alewi visits can be made to both tombs and some certain places attributed to holiness apart from those tombs. In the present article,the visiting rituals in Gaziantep Çepnis and the practices and activities in these rituals were evaluated with reference to the patterns in the visit of Çıralık in Sarılar village. The origin of the name, Çıralık, and the stories composed around Çıralık were examined. As conclusions of the study, it is possible to mention that Turkish tree cult and the practices of this cult are still exists among Gaziantep Çepnis and in relation to the practices of visits. It was also re- vealed that sagas and stories play important roles for those places to gain value and meaning.

Özet

Türk halk kültüründe mevsim geçişlerine bağlı olarak oluşan çeşitli bahar bayramları ve kutlamalar vardır. Nevruz, Hıdırellez gibi yaygın kutlamaların yanı sıra ekonomik geçim kaynaklarına bağlı olarak oluşan koç katımı, saya ve saban toyu gibi kutlamalar ve inanç sistemi ile ilişkilendirilen ziyaretler de mevsim geçişleriyle ilgili kutlamalardır. Özellikle Alevi-Bektaşi inanç sistemi içerisinde ziyaretler, mensubu olunan inanç zümresinin pra- tiklerinin sergilendiği ve yaşatıldığı ortamlar olarak önemli dinî ve kültürel etkinliklerdir. Alevi ziyaretleri, bir türbeye bağlı olarak gerçekleştirilebildiği gibi türbelerden tamamen bağımsız olarak kutsiyet atfedilen belirli mekânlarda da gerçekleştirilebilmektedir. Bu makalede, Gaziantep Çepnilerinde ziyarete çıkma ritüeli ve bu ritüele bağlı inanış ve uygu- lamalar Sarılar Köyü Çıralık ziyareti örneğinden hareketle değerlendirilmiş ve Çıralık adının kaynağı, Çıralık etrafında oluşan anlatılar incelenmiştir. İnceleme sonucunda, Türk ağaç kültü ve bu külte bağlı olarak oluşan uygulamaların, Gaziantep Çepnileri arasında yaşadığı ve ziyaret geleneğine bağlı olarak varlığını sürdürdüğü, ziyaret için çıkılan mekânların anlam kazanmasında menkıbe ve anlatıların önemli rolü olduğu görülmüştür.