Life quality and affecting factors in chronic renal failure patients undergoing hemodialysis

Hemodiyalize giren kronik böbrek yetmezliği hastalarında yaşam kalitesi ve etkileyen faktörler

Abstract

Aim Today health services aim to provide a higher level of life quality to individuals as much as possible and not being limited only to providing a good treatment. In this context it was aimed to evaluate the life quality and the factors affecting this in chronic renal failure (CRF) patients undergoing hemodialysis. Materials and method A total of 144 adult patients with CRF from two dialysis centers in Adana, one private and one in a University, were included in the study. A questionnaire investigating demographic characteristics and short form health survey “SF-36” were filled by face-to-face interview technique. Findings Male to female ratio of the participants was 91(63.2%) to 53(36.8%). The mean dialysis history was calculated as 44.4±34.3 months. One to six other diseases were recorded with a mean number of 2.9±1.1 to be concurrent to CRF. SF-36 revealed a health status score mean (TS=total score) of 48.1±21.8, with physical status scale (PSS) score mean of 46.0±21.1 and mental status scale (MSS) score mean of 50.3±22.0. The same scores were calculated to be significantly lower in females (with 40.4, 39.8 and 38.0, respectively) in comparison to males (with 52.5, 50.3 and 50.6, respectively) (p<0.05). As SF-36 scores lower than 51 were reported to be “low”, and even to be predictive of risky situations, when the risk effects of factors like age, gender, marital status, educational status, length of dialysis history and presence of concurrent diseases were investigated, only lower educational status and the number of concurrent diseases were found to be significant for the risk increase. Conclusion In the context of preventive medicine, optimum functionality is a secondary prevention in chronic diseases. Life quality indexes are not only important evaluators of the functionality, but they play a major role in the prevention of mortality, too. Hence health surveys like SF-36, based on patient’s reporting, are suggested to be introduced in evaluations, not being limited to the evaluations based on performance scoring only.

Özet

Amaç: Sağlık hizmetlerinde sadece tedavi ile sınırlı kalmayıp bireylerde yaşam kalitesinin de mümkün olduğunca yüksek tutulmasının amaçlandığı günümüzde hemodiyalize giren Kronik böbrek yetmezliği(KBY) hastalarının yaşam kalitesinin değerlendirilmesi ve bunu etkileyebilecek faktörlerin incelenmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: KBY tanısı ile Adana’da biri özel, biri üniversite hastanesinde olmak üzere iki diyaliz merkezinde hemodiyalize giren 144 erişkin hasta alındı. Yüz yüze görüşme tekniği ile demografik özellikleri içeren anket formu ve yaşam kalitesi ölçeği (SF-36) dolduruldu. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 144 hastanın 91(%63.2)’i erkek, 53(%36.8)’ü kadın idi. Ortalama diyaliz süresi 44.434.3 ay olarak hesaplandı. Hastalarda KBY’e eşlik eden diğer hastalıkların sayısı 1 ile 6 arasında değişmekte olup ortalama 2.91.1 hastalık hesaplandı. Yaşam kalitesi ölçeği total skor (TS) ortalaması 48.121.8, fiziksel fonksiyon boyutu (FFB) ortalaması 46.021.1 ve mental fonksiyon boyutu (MFB) ortalaması 50.322.0 olarak hesaplandı. Her üç değer kadınlarda (sırasıyla 40.4, 39.8, 38.0) erkeklere oranla (sırasıyla 52.5, 50.3, 50.6) anlamlı şekilde düşük bulundu (p<0.05) Literatüre göre SF-36 skorları içinde 51 puanın altındaki skorlar düşük değer olarak kabul edildiğinden, hatta riskli durumlar için prediktif olabilecekleri belirtildiğinden yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, diyaliz süresi, ek hastalık sayısı gibi durumların risk arttırma üzerine etkileri araştırıldı. Sadece eğitim durumunun düşüklüğü ile ek hastalık sayısının riski arttırabileceği bulundu. Sonuç: Koruyucu hekimlik açısından kronik hastalarda işlerliğin en üst düzeye çıkarılması bir çeşit sekonder korumadır. Bunun değerlendirilmesinde yaşam kalitesi ölçekleri önemli yer tutmakta olup hasta mortalitesinin bile önlenmesinde büyük role sahiptir. Bu nedenle performans tabanlı değerlendirmelere ek olarak hastanın ifadelerine dayanan SF-36 gibi ölçekler kronik hastalıklarda yaygın kullanıma sokulmalıdır.