Journals / Türk Psikoloji Yazıları / 2005 / Cilt: 8 - Sayı: 0

Re-Understanding Depression In a Different Perspective: Information Processing Approach

Depresyonun Aydınlanmasında Bir Işık: Bilgi İşleme Yaklaşımı

Pages
93–111
DOI
—

Abstract

Approaches differ according to perspectives of human, explanations of psychopathology and understandings of psychotherapy. With its perspective to human being and the rich explanations to psychopathology, cognitive approach is one of the most preferable approaches in the recent research and applications. According to cognitive approach, providing important findings in the etiology and psychotherapy of depression, schemas are considered to develop following certain negative life experiences and then lead to the development of depression. On the contrary, in explaining such an influence, cognitive approach is subjected to criticism. Information processing approach with its cognitive based experimental research method, has a tendency to bring explanations to such criticisms. The importance on the depression of schemas that are guiding the perception and selective attention, are shared both in the cognitive and information processing approach. While cognitive approach deals with cognitions, information processing approach claims that, cognition is like a factory composed of many important factors. Cognitive structures, cognitive suggestions, cognitive processes and the cognitive products are the factors that are forming the factory. These factors and how they operate are the basic subject matters of the information processing approach. Information processing approach provides a rich frame in explaining both understanding of the normal cognitive processes and explaining the function of cognitive processes in psychopathology. According to this approach, if we knew the operations of mind, we can understand in which dimensions are the diagnosed group differentiated from each other. For this paper, different approaches' and the information processing approach's perspective to depression; attention, coding the information and retrieving processes within the perspective of information processing approach will be discussed under the light of empirical studies. Despite the fact that, the studies on the area of information processing is quite dispersed, the common goal of these studies is to investigate an understanding of how the information is processed.

Özet

Kuramlar insana bakış açıları, psikopatolojiyi açıklayışları ve terapi anlayışlarıyla farklılaşırlar. Gerek insana bakış açısı, gerekse psikopatolojileri açıklamadaki zenginliği, bilişsel yaklaşımı günümüzde araştırmalarda ve uygulamada en çok tercih edilenler arasına taşımıştır. Depresyonun etiyolojisini açıklamada ve psikoterapisinde önemli veriler sunan bilişsel yaklaşıma göre, olumsuz yaşantılar şemaları harekete geçirerek depresyona yol açarlar. Ancak, bilişsel yaklaşım ileri sürdüğü bu etkinin nasıl oluştuğunu açıklamada eleştirilere maruz kalmaktadır, bilgi işleme yaklaşımı bilişsel yaklaşıma getirilen eleştirilere, kullandığı bilişsel temelli deneysel araştırma yöntemleri ile yanıt verir niteliktedir. Seçici dikkat ve algıya rehberlik yapan şemaların depresyondaki önemi hem bilişsel yaklaşım, hem de bilgi işleme yaklaşımı tarafından paylaşılmaktadır. Bilişsel yaklaşım bilişlerle ilgilenirken bilgi işleme yaklaşımı, bilişsel yaklaşımdan farklı olarak, bilişi önemli pek çok faktörden oluşan bir fabrikaya benzetir. Bilişsel yapılar, bilişsel önermeler, bilişsel işlemler ve bilişsel ürünler fabrikayı oluşturan faktörlerdir. Fabrikayı oluşturan bu faktörler ve bunların nasıl çalıştığı bilgi işleme yaklaşımının temel konusudur. Bilgi işleme yaklaşımı hem normal bilişsel süreçleri anlamada, hem de psikopatolojilerde bilişsel süreçlerin işleyişini açıklamada zengin bir çerçeve sunar. Bu yaklaşıma göre, eğer insan zihninin nasıl işlediğini bilirsek, "tanı gruplarında" yer alan kişilerin hangi boyutlarda farklılaştığını anlayabiliriz. Bu yazı kapsamında farklı kuramların ve bilgi işleme yaklaşımının depresyona bakışı incelendikten sonra, bilgi işleme yaklaşımı açısından depresyonda dikkat, bilgiyi kodlama ve geri çağırma süreçleri görgül araştırmalar ışığında ele alınacaktır. Bilgi işleme alanında yürütülen çalışmalar, dağınık olmakla birlikte, bütün bu çalışmaların ortak amacı, bilginin nasıl işlendiğini anlamaya yöneliktir.