MYTHS AND ETHIC IN DERVISH PIETY

Abstract

Myths occur in Vilâjet-Nâme in any cultural sphere and embrace all aspects of life. Thus, Hacı Bektaş Veli emerges without contradiction and at the same time among the living as a living being, among human being as a historical personality and under the condition of transcendence as the chosen saint. Therefore the first question is which structural, functional and communicative role myths play in Vilâjet-Nâme. Then the question is asked under what conditions myths can play a constitutive role in modern societies. Contrary to the theory of action by Max Weber Emile Durkheim assumes that myths also in modern times can play a mediating role between the individuals and society as part of the socialization. This function is shown on a theoretical level with the action theory by Jürgen Habermas and on a sociological level by the example of Nesimi´s teaching. In the religiousness of the Derwish tradition myths and legends as well as formal mental operations were mutually integrated and were used for identity shaping. A discourse-theoretically interpreted dervish ethics corresponds with the conditions of a modern ethics of responsibility. Therefore, the contribution supports the hypothesis that modern societies, their institutions and individuals can let their lives be guided by Derwish-Ethics

Özet

Mitler, Vilayetname'de kültürel yaşamın her alanında ve hayatın tümünü kapsayarak karşımıza çıkıyorlar. Böylece, Hacı Bektaş Veli canlı bir varlık olarak yaşayanlar arasında, insan olarak tarihsel bir kişilik ve aşkınlık koşuluyla seçilmiş bir aziz şekliyle aynı anda ve çelişkiye düşmeksizin karşımıza çıkar. Bu nedenle öncelikle mitlerin Vilayetname'de hangi yapısal, işlevsel ve iletişimsel rol üstelendiği inceliniyor. Ardından, hangi koşullarda modern toplumlarda mitlerin kurucu rol oynayabileceği sorusu soruluyor. Mitler Emile Durkheim'a göre ve Max Weber'in eylem teorisinin aksine, modern çağda da sosyalleşme unsuru olarak birey ve toplum arasında bir arabuluculuk rolünü üstlenebilirler. Bu aracılık işlevi empirik ve sosyolojik düzeyde Nesimi`nin öğretimiyle ve teorik düzeyde ise Jürgen Habermas'nin eylem teorisiyle gösteriliyor. Derviş dindarlığında sadece mitler ve efsaneler değil, ama aynı zamanda, biçimsel düşünce işlemleri de birbirleri ile entegre edildi ve kimlik edinimi için topluma sunuldu. Habermas'ın içtihat teorisinden yola çıkılarak yorumlanmış bir derviş etiğinin, modern sorumluluk etiğinin şartlarına uygun olduğu savunuluyor. Yazı da, modern toplumların kurumlarını, modern bireyinse hayatını Derviş etiğinden yola çıkarak yönlendirebileceği tezi geliştiriliyor.