ÖĞRETMEN AİLE İLETİŞİM ve İŞBİRLİĞİ ÖLÇEĞİ

Abstract

In every stage of education, in particular at preschool education, the strong and qualitative communication and collaboration increases the quality of education and yields positive outcomes in terms of children, families and teachers. The current research was carried out to test the validity and reliability of The Scale for Teacher Parent Communication and Collaboration in order to investigate the communication and collaboration between the family having a child attending an official kindergarten acting under the primary schools of the Ministry of Education and teachers depending on teachers point of views. The sampling of the study comprised of 240 kindergarten teachers working in the kindergartens acting under the primary schools of the Ministry of Education chosen with a supposition of Simple Random Sampling depending on the incidence, sensibility and mass size. In addition, as each kindergarten teacher filled a form for 5 families, the number of teacher forms was 1200. As validity-reliability tests, Factor Analysis and Cronbach Alpha coefficients were calculated. The reliability coefficient was taken as 0.982 for The Scale for Teacher Parent Cooperation and Collaboration, which was made up of 56 items.

Özet

Nitelikli bir okul aile işbirliği ile eğitim ve öğretim istenen düzeye ulaşmaktadır. Bu araştırma, Ankara ilinde Milli Eğitim Bakanlığı na bağlı resmi ilköğretim okulları bünyesinde bulunan anasınıflarına çocuğu devam eden ailelerle öğretmenler arasındaki iletişim ve işbirliğini öğretmenlerin bakış açısına göre değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş olan Öğretmen Aile İletişim ve İşbirliği Ölçeği nin geçerlik ve güvenirliğini test etmek amacıyla yapılmıştır. Literatür incelendiğinde; okul öncesi dönemde öğretmenler ile aileler arasındaki iletişim ve işbirliğini öğretmenlerin bakış açılarına göre ölçen bir ölçeğin bulunmadığı görülmektedir. Bu çalışma Öğretmen Aile İletişim ve İşbirliği Ölçeğinin geliştirilmesi ve geçerlilik, güvenirliliğinin yapılması yönünden önemlidir. Böylece bu alanda yapılacak araştırmalara ışık tutacağı düşünülmektedir. Araştırmanın örneklemini görülme sıklığı, duyarlılık ve kitle büyüklüğü dikkate alınarak, Basit Rastgele Örnekleme varsayımı altında Ankara İlinde Milli Eğitim Bakanlığı na bağlı resmi ilköğretim okulları bünyesinde görev alan 240 anasınıfı öğretmeni oluşturmuştur. Ayrıca her ana sınıfı öğretmeni 5 aileye ilişkin form doldurduğu için öğretmen form sayısı 1200 olarak gerçekleşmiştir. Ankaranın merkez ilçelerinde alt ve üst sosyo ekonomik düzeyde bulunan ilköğretim okullarına bağlı anasınıflarında görev yapan 240 anasınıfı öğretmeni araştırmacılar tarafından yüz yüze görüşülerek; araş- tırmanın amacı hakkında bilgilendirilmiştir. Araştırmacılar tarafından Öğretmen Kişisel Bilgi Formu ve üzerinde anasınıfına devam eden rasgele seçilmiş 5 çocuktan her birinin ismi yazılı olan 5 ayrı Öğretmen Aile İletişim ve İşbirliği Ölçeği öğretmene teslim edilmiştir. Öğretmenlerden formu üzerinde isimleri yazan çocukların ailelerini düşünerek cevaplandırmaları istenmiş ve doldurulan form teslim alınmak üzere bir tarih belirlenmiştir. İlgili tarihte Öğretmen Kişisel Bilgi Formu ve Öğretmen Aile İletişim ve İşbirliği Ölçeği araştırmacılar tarafından öğretmenlerden elden teslim alınmıştır. Öğretmen Aile İletişim Ve İşbirliği Ölçeği ile toplanan veriler bilgisayar ortamına aktarılarak SPSS 12 istatistik paket programı yardımı ile değerlendirilmiştir. Geçerlilik-güvenirlik testleri olarak Faktör Analizi ve Cronbach Alpha katsayıları hesaplanmıştır. Öğretmen Aile İletişim Ve İşbirliği Ölçeği; İletişim, Beklenti, İşbirliği ve Aile Katılımı olmak üzere 4 alt boyut altında toplanarak, İletişim ile ilgili 12 madde, Beklenti ile ilgili 6 madde, İşbirliği ile ilgili 19 madde ve Aile Katılımı ile ilgili 19 madde olmak üzere toplam 56 maddeden oluşmuştur. Kaiser Mayer -Olkin Örneklem değerinin 0,956, Bartlett değerinin 8163,8 p=0,000<0,05 olduğu görülmüş, KMO değerinin yüksek çıkması ve Barlett testinin p<0,05 çıkması ile faktör analizinin uygulanabilirliği ve maddeler arası korelasyonun olduğu saptanmıştır. Toplam ve alt boyut bazında güvenirlik analizi gerçekleştirildiğinde; İletişim alt boyutunda; 7., 13., 14. maddeler, Beklenti alt boyutunda; 16., 17., 18., 20., 24. ve 26. maddeler, İşbirliği alt boyutunda; 37., 38., 41., 48. ve 51. maddeler, Aile Katılım alt boyutunda; 55. ve 71. maddeler ayırıcı gücü düşük olduğu için çıkarılan maddelerdir. Toplam ve alt boyutlara ait güvenirlik katsayılarının yüksek olduğu görülmüştür. 12 maddeden oluşan İletişim alt boyutunun güvenirlik katsayısı 0,965, 6 maddeden oluşan Beklenti alt boyutunun güvenirlik katsayısı 0,872, 19 maddeden oluşan İşbirliği alt boyutunun güvenirlik katsayısı 0,963, 19 maddeden oluşan Aile Katılımı alt boyutunun güvenirlik katsayısı 0,950 ve 56 maddeden oluşan toplam ölçeğin güvenirlik katsayısı 0,982 olarak hesaplanmıştır. Güvenirlik katsayılarının yeterli düzeyde olduğu saptanmıştır. İletişim alt boyutuna ait madde toplam korelasyonları incelendiğinde; madde 1 in en düşük korelasyona (0,680), madde 9 un en yüksek korelasyona (0,869) sahip olduğu tespit edilmiştir.Beklenti alt boyutuna ait madde toplam korelasyonları incelendiğinde; madde 19 un en düşük korelasyona (0,658), madde 22 nin en yüksek korelasyona (0,775) sahip olduğu saptanmıştır. İşbirliği alt boyutuna ait madde toplam korelasyonları incelendiğinde; madde 39 un en düşük korelasyona (0,593), madde 45in en yüksek korelasyona (0,833), sahip olduğu görülmüştür. Aile Katılımı alt boyutuna ait madde toplam korelasyonları incelendiğinde; madde 54 ün en düşük korelasyona (0,413), madde 64 ün en yüksek korelasyona (0,843), sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Toplam ölçek puanı ile alt boyut puanları arasında anlamlı (p<0,05) pozitif bir korelasyon olduğu görülmüştür. Öğretmen Aile İletişim Ve İşbirliği Ölçeği; İletişim, Beklenti, İşbirliği ve Aile Katılımı olmak üzere 4 alt boyut altında toplanarak, İletişim ile ilgili 12 madde, Beklenti ile ilgili 6 madde, İşbirliği ile ilgili 19 madde ve Aile Katılımı ile ilgili 19 madde olmak üzere toplam 56 maddeden oluşmuştur. Kaiser Mayer -Olkin Örneklem değerinin 0,956, Bartlett değerinin 8163,8 p=0,000<0,05 olduğu görülmüştür. KMO değerinin yüksek çıkması ve Barlett testinin p<0,05 çıkması ile faktör analizinin uygulanabilirliği ve maddeler arası korelasyonun olduğu sonucuna varılmıştır. Toplam ve alt boyutlara ait güvenirlik katsayılarının yüksek olduğu görülmüştür. 56 maddeden oluşan ölçeğin güvenirlik katsayısı 0,982 olarak hesaplanmıştır. Bu durumda ölçeğin güvenirlik katsayılarının yeterli düzeyde olduğu belirlenmiştir. Öğretmen Aile İletişim Ve İşbirliği Ölçeğinin anasınıflarına çocuğu devam eden ailelerle öğretmenler arasındaki iletişim ve iş- birliğini öğretmenlerin bakış açısına göre değerlendirmek amacıyla kullanılabileceği sonucuna varılmış, araştırmacılara ve eğitimcilere yönelik önerilerde bulunulmuştur.