Wisconsin Kart Eşleme Testi ve Stroop Testi TBAG formu: Ölçülen özellikler açısından karşılaştırmalı analiz

Özet

Amaç: Çalışmada, nöropsikoloji literatürü ve uygulamalarında sıklıkla kullanılan ve ülkemiz kültürüne standardizasyonu yapılmış olan (Karakaş ve Başar, 1993; Karakaş, Eski ve Başar, 1996) Wisconsin Kart Eşleme Testi (WCST) ve Stroop Testi TBAG Formuna ilişkin puanların ayrıntılı analizini yapmak, testlerin ölçtüğü özellikleri belirlemek ve bu özellikler temelinde testleri karşılaştırmak amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırmada kullanılan WCST ve Stroop Testi TBAG Formuna ilişkin veriler, 18 66 (33.9 ± 14.4)'yaş aralığında olup en az 12yıl eğitim görmüş olan, her iki cinsiyetten 69 gönüllü denekten elde edilmiştir. Nörolojik veya psikiyatrik rahatsızlık bildiren ve bilişsel faaliyetleri etkileyen ilaç kullanan denekler araştırmaya dahil edilmemiştir. Testler deneklere eğitilmiş testörler tarafından uygulanmıştır. Farklı oturumlarda uygulanan testlerin sırası, dengeleme yöntemi uyarınca belirlenmiştir. Bulgular: WCST ve Stroop Testi TBAG Formundan elde edilen puanlar Pearson momentler çarpımı korelasyon tekniği, temel bileşenler analizi ve doğrulayıcı faktör analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, WCST ve Stroop Testi TBAG Formunun farklı özellikleri ölçtüğü yolunda olmuştur. WCST'nin ölçtüğü özellikler iki ana grupta toplanmış, ilgili faktörler perseveratif eğilim ve kavramsallaştırma/ irdeleme olarak adlandırılmıştır. Stroop Testi TBAG Formu puanlan da yine iki grup altında toplanmış ve ilgili faktörler bozucu etki ve dikkat olarak adlandırılmıştır. Tartışma: WCST ve Stroop Testi TBAG Formunun ayrı özellikleri ölçtüğüne ilişkin bulgu, söz konusu iki testin, sırasıyla dorsolateral prefrontal korteks ile orbitofrontal korteksi içeren döngülerin islevselliğiyle ilgili olduğu yolundaki bulgular temelinde tartışılmıştır.