The status of using wholesale market registration system by farmers in the marketing of agricultural products: The case of Izmir province

Tarımsal ürünlerin pazarlanmasında hal kayıt sisteminin çiftçiler tarafından kullanılma durumu: İzmir ili örneği

Abstract

Due to ecological properties had by Turkey, fruit and vegetable production is grown in almost all agricultural areas. The significant role in the marketing of fresh fruits and vegetables belongs to wholesale food markets and wholesale market brokers. In the literature, it was determined that 70% of fresh vegetables and fruits were marketed as informal. If there is an informality in an economy, loss and unfair competition arises. In Turkey, the law no:5957 was gone into operation in 2012 and the new wholesale market law has been applied. The purpose of this study is to determine the usage status of the wholesale market registration system by farmers and to determine the informal trade. In this research, using Quota sampling the questionnaire was applied to potato, mandarin, and peach total of 150 farmers. In the study, it was determined that the rate of hearing the concept of the wholesale market registration system was high but the rate of registration was low. It is determined that farmers who were registered to the system the rate of notifying is very low. In the study, it was determined that the informal market was 15% in Mandarin, 8% in peach and 1% in potato. The most important problem in the wholesale market registration system is the lack of information about the farmers' wholesale market registration system and operation. In this context, informational training studies should be done to explain to farmers what the registration system means, how to register to the registration system and how to notify them.

Özet

Sahip olduğu ekolojik özellikler nedeniyle Türkiye’nin, hemen hemen tüm tarım bölgelerinde, açıkta meyve ve sebze üretimi yapılabilmektedir. Yaş meyve ve sebzelerin pazarlamasında en büyük rolü toptancı halleri ve bu hallerde görev alan komisyoncular üstlenmektedir. Toptancı hallerinde işlem gören sebze ve meyvenin, iç piyasaya sürülen sebze ve meyvenin yalnızca %30’unu oluşturduğu, %70’inin ise kayıt dışı olarak pazarlandığı yapılan çalışmalarda ortaya konmuştur. Kayıt dışılık ne kadar fazla olursa ekonomik kayıp ve haksız rekabette o kadar fazla ortaya çıkmaktadır. Türkiye’de sebze ve meyvede kayıt dışılığı önlemek amacıyla 2012 yılında yürürlüğe giren 5957 sayılı yeni hal kanunu kapsamında hal kayıt sistemi uygulanmaya başlanmıştır. Bu çalışmanın amacı üreticilerin hal kayıt sistemini kullanımını ortaya koyarak, kayıt dışı ticareti miktar ve değer olarak tespit etmektir. Araştırmada gayeli kota örneklemesi kullanılarak patates, mandalina ve şeftali üreticilerinden toplam 150 üretici ile görüşülmüştür. Çalışmada üreticilerin hal kayıt sistemi kavramını duyma oranının yüksek olduğu belirlenmiş fakat kayıt olma oranının yeterli düzeyde olmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca sisteme kayıt olan üreticilerin bildirim yapma oranının oldukça düşük olduğu görülmüştür. 2017 yılı için kayıt dışılığın mandalinada %15, şeftalide %8 ve patateste %1 olduğu tespit edilmiştir. Bu sistemdeki en önemli sorun üreticilere hal kayıt sistemi ve işleyişi hakkında gerekli bilginin kurumlar tarafından verilmeyişidir. Bu kapsamda çiftçilere hal kayıt sisteminin ne demek olduğu, hal kayıt sistemine nasıl kayıt olunacağı ve nasıl bildirim yapılması gerektiğini açıklayan bilgilendirme amaçlı eğitim çalışmaları yapılmalıdır.