Refugees and Theır Acculturatıon Strategıes in Chıldren’s Books

Abstract

İnsanın veya insanların sosyal, ekonomik, siyasi veya başka sebeplerden dolayı yaşadıkları yerden farklı bir yere doğru hareket etmesi veya yerleşmesi olarak tanımlanabilen göç, insanın varoluşundan bu yana olan bir hadisedir. Göç, ister ilkel ister günümüzdeki örnekleri gibi karmaşık olsun insanların daha iyiyi arama bulma çabasından kaynaklanmaktadır. Buna rağmen göçe karar verme, göç süreci ve sonrasında yeniye alışma ve uyum sağlama zorluklarla doludur. Çocuğun küresel dünyanın bir parçası olması, toplumsal sorunların farkında olması, farklı insan, yaşayış ve kültürlerin var olabileceğinin bilincinde olması ve önyargılarından arınması için sosyal problemlerin örnekleriyle karşılaşması gerekmektedir. Türk çocuk edebiyatında son birkaç yılda mülteci ve sığınmacı göçleri ile ilgili konuların işlendiği görülmektedir. Bu çocuk kitapları, mültecilerin toplumsal kabul görmeleri noktasında düşünülerek yazılmış, toplumda farkındalık yaratmayı amaçlayan bir anlamda güdümlü eserler olarak karşımıza çıkmaktadır. Çocukların empati yapabilmelerine imkan tanıyacak eserlerin varlığı bu bağlamda sevindiricidir. Bu çalışmada, Umut Sokağı Çocukları, Kömür Karası Çocuk, Kuş Olsam Evime Uçsam, Juju Beni Unutma, Halepli Zeynep adlı kitaplar kültürleşme modeli perspektifinden değerlendirilmiştir. Türk toplumunun, özellikle çocukların vicdanına seslenen bu kitapların ortak noktasının mültecileri anlamak için çaba göstermeye odaklanma olduğu söylenebilir. Mültecilerin göç etme ve Türkiye’ye uyum sağlama süreçlerinde yaşadıkları, duygu ve düşünceleri çocuk bakış açısıyla sunulmuştur. Bununla birlikte Türk halkının mültecilere tavrının ve bu tavrın çocuk ruhuna yansımasının gerçekçi biçimde aktarıldığını söylemek mümkündür.

Özet

Defined as the movement and inhabitance of people to a new area due to social, economic, political, or some other reasons, migration has been in effect since the existence of human. Whether it is forced by the natural environment as it was in primitive ages or it is complicated as the today’s samples, immigration results from people’s effort to search and find what is better. Although it is based on the desire to reach better, deciding to migrate, the process of migration, and adapting to new environments are full of difficulties. Children should encounter with samples of social problems so that they could be a part of the globalized world, aware of different people, lifestyles, and cultures, and get rid of biases. It is seen that Turkish children’s literature has focused on issues such as immigrant and refugees for the last couple of years. These books are seen to be written by considering the social acceptance of refugees in order to create a social awareness. The existence of works that can enable children to emphasize is pleasing. In this study, children’s books (Umut Sokağı Çocukları, Kömür Karası Çocuk, Kuş Olsam Evime Uçsam, Juju Beni Unutma, Halepli Zeynep) were evaluated in terms of acculturation model. The common focus of these books can be stated to be on making effort to understand the refugees. The experiences, emotions, and thoughts of refugees during their immigration and adaptation to Turkey were expressed by the words of children’s perspective. Moreover, the attitudes of Turkish people towards refugees and its reflection of children’s souls were described realistically.

Keywords: Çocuk Edebiyatı, Mülteci, Kültürleşme, Kültürleşme Stratejileri