Journals / Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2018 / Cilt: 17 - Sayı: 3

Numbers And Syntax İn Turkey Turkish

Türkiye Türkçesinde Sayılar ve Söz Dizimi

Pages
813–818
DOI
—

Abstract

Turkey syntactical usage of the numbers in Turkish has a rich diversity today from the old Turkish. Even if some of the syntactic structures established only from numbers have been identified and named, some have not yet been studied sufficiently. The noun phrase of numbers elements Turkey Turkish, adjective phrase, number of groups, repeat group, h group, bonding group, syntactic structures are used as abbreviations group. Many of these are inherent fused structures. Some of them have acquired a lexical unit quality by meeting a certain meaning. In Mathematics, terms such as 'collection', 'shock', 'subtraction', ‘average’ ‘approximate’ have been reflected in many aspects of the syntax of Turkish. In this study, most stereotyped constructions based on numerals that reveal the use of Turkic languages in the language of mathematics were investigated. In addition, the structure of the heads of the syntactic articles made up of the numbers in the Contemporary Turkish Dictionary was mentioned.

Özet

Türkiye Türkçesinde sayıların söz dizimsel kullanımı Eski Türkçeden bugüne zengin bir çeşitliliğe sahiptir. Sadece sayılardan kurulmuş söz dizimsel yapıların bir kısmı tanımlanıp adlandırılmışsa da bir kısmı henüz yeterince incelenmemiştir. Türkiye Türkçesinde unsurları sayılardan oluşan isim tamlaması, sıfat tamlaması, sayı grubu, tekrar grubu, saat grubu, bağlama grubu, kısaltma grubu gibi söz dizimsel yapılar kullanılmaktadır. Bunların birçoğu sayılara özgü kaynaşıp kalıplaşmış yapılardır. Bir kısmı da belli bir anlamı karşılayarak sözlüksel birim niteliği kazanmıştır. Matematikteki ‘toplama’, ‘çarpma’, ‘çıkarma’, ‘ortalama’, ‘yaklaşık değer’ gibi işlem ve terimler, Türkiye Türkçesinin söz dizimine birçok açıdan yansımıştır. Bu çalışmada Türkçenin matematik diliyle kullanımını ortaya koyan sayılara dayalı çoğu kalıplaşmış yapılar ele alındı. Ayrıca Güncel Türkçe Sözlük’teki sayılardan oluşmuş söz dizimsel madde başlarının yapısına değinildi.

Keywords: Türkiye Türkçesi, söz dizimi, kelime grubu, Sayılar