Journals / Turkish Studies - Language and Literature / 2019 / Cilt: 14 - Sayı: 2
KÖKTÜRK YAZISINA AİT SEMBOLLERİN TÜRKÇE KAVRAM VE EYLEMLERLE EŞLEŞTİRİLMESİ
- Pages
- 955–969
- DOI
- —
Özet
Batılılar, Köktürk yazısından ilk kez 1675 yılında bahsetmiştir. Ancak bu yazıların Türklere ait olduğunu düşünmedikleri için yazılar uzun yıllar boyunca okunamamıştır. Moğolistan’da 1889 yılında Köl Tigin ve Bilge Kağan’a ait abideler bulununca bu yazının Türklere ait olduğu anlaşılmış ve dört yıl içerisinde alfabe çözülmüştür.Bu alfabe ile yazılan metinler, Türkçe olarak okunmasına rağmen Batılı bilim adamlarının çoğu, alfabenin Türklere ait olmadığını düşünmüştür. Bazı bilim adamları ise alfabenin Türk icadı olduğu görüşünü savunmuştur.Bu çalışma Köktürk yazısının Türk icadı olduğu fikrini desteklemek amacıyla yapılmıştır. Bu amaca hizmet için önce bilinen ilk alfabelerin oluşum tarzları incelenmiş ve Köktürk yazısının da aynı süreci takip ederek oluştuğu açıklanmıştır. Köktürk yazısındaki bazı şekillerin Türkçe nesne veya eylemlerin resmiyle örtüştüğü görülmektedir. Bu durum, alfabenin Türkler tarafından icat edildiği fikrine destek olmaktadır. Bu çalışmada bugüne kadar Türkçe bazı nesne adlarına ve Türkçe eylemlere benzetilen bazı şekiller (iç, çi / ok, uk, ko, ku / es, se vb.) hakkında destekleyici yeni görüşler eklenecektir. Böylelikle bu alfabenin Türklere ait olduğu fikri desteklenmeye çalışılacaktır. Ayrıca ünlüleri ve ök, ük, kö, kü / ak, ka / ve benzeri heceleri karşılayan şekiller, ilk kez Türkçe bir kavram veya eyleme bağlanarak açıklanıp Türkçe kelimelerle izahı sağlanacaktır.Çalışma, yazıtlarda kullanılan sembollerin Türkçe kavram ve eylemlerle açıklanmasına yeni deliller sunmaktadır. Çalışma bu yönü ile Köktürk yazısının Türk icadı olduğu görüşünü desteklemesi açısından önemlidir.