AHMET MİTHAT’IN UNUTULAN BİR ROMAN TERCÜMESİ: KONAK

Özet

Batı etkisindeki Türk edebiyatının kurucu isimlerinden biri olan Ahmet Mithat’ı çağdaşı yazarlardan ayıran en önemli özelliği ortaya koyduğu çok sayıda eserdir. Bu eserlerin bir kısmı telif eserlerken bazıları da tercüme romanlardan oluşmaktadır. Ahmet Mithat’ın, Alman yazar Adolf Mützelburg’dan çevirdiği Konakadlı eser gerek Kafkasya’yı konu edinmesi gerekse ön sözünde ortaya attığı yeni tekliflerle dikkat çekici özelliklere sahiptir.Ahmet Mithat, bu tercüme romanın ön sözünde, bu eserin aynı zamanda Avrupa edebiyatlarında görülen ancak bizim edebiyatımızda herhangi bir örneği bulunmayan “sa’y-i müşterek/kolebrasyon” yani “ortak çalışma” usulünü de edebiyatımıza getireceğini belirterekKonak’ın edebiyatımızda bu yolla yazılan ilk örnek olacağını dile getirir. Ortak çalışma usulü hakkında bilgiler veren yazar, kendisinin de Vizantel Paşa’yla birlikte çalışarak böyle bir tercüme eser yazdıklarını ifade eder ve böyle bir çalışmanın gerekliliklerini ortaya koyar. Ahmet Mithat; Vizantel Paşa’nın Almanca, kendisinin Türkçe bildiğini böylece iki yazarın bir araya gelerek ortak bir eser ortaya koyduklarını ifade eder. Mithat, Avrupa edebiyatında bu yolla yazılmış çok sayıda eser olduğunu belirtir ve Türk edebiyatında bu yolla yazılmış eserlerin ortaya çıkacağını ümit eder. İlk olarak Tercüman-ı Hakikat gazetesinde tefrika biçiminde yayımlanan eser aynı yıl içinde -1296 yılında- Kırk Ambar Matbaası’nda 354 sayfalıkmüstakil bir eser olarak cep boy ebatlarında yayımlanır.