TÜRKİYE’DE TOPLUMDİLBİLİM ALANINDA YAPILAN LİSANSÜSTÜ TEZLERİN ÇEŞİTLİ AÇILARDAN İNCELENMESİ

Özet

Toplumdilbilim yurt dışında neredeyse gelişimini tamamlamış bir bilim dalıiken, Türkiye’de yeni yeni tanınmaya ve çalışılmaya başlamıştır. Bu durum Türkiye’de ana dili eğitimi, dil ve kültür ilişkisi, dil ve toplum ilişkisi vb. konularında yapılan birçok çalışmada kendini göstermektedir. Çalışma sahasına ve incelemeye aldığı konulara bakıldığında toplumdilbilimin, özellikle ana dili eğitiminde yaşanan sorunlara ışık tutarak ana dili eğitiminin etkililiğini arttırabilecek potansiyele sahip bir alan olduğu görülmektedir. Bu sebeple Türkiye’deaz çalışılan,çalışanların da çok azının farkında olduğu bu alanın iyi bilinmesi ve daha çok çalışılması gerektiği düşünülmektedir. Bu çalışma ile söz konusu tespiti somut verilerle destekleyerek öncelikle toplumdilbilim konusundaki eksikliğimiz ile ilgili bir farkındalık oluşturmak; ardından toplumdilbilimin yöntemleri, teknikleri ve özellikle çalışma sahası hakkında bilgiler vererek daha kaliteli bir ana dili eğitimi için öneriler sunmak amaçlanmıştır. Söz konusu amaca ulaşmakiçin bu çalışmada betimsel model kullanılmış ve 1990-2017 yılları arasında Türkiye’de toplumdilbilim alanında yapılan lisansüstü tezler içerik analizi tekniğiyle incelenmiştir. Yapılan inceleme sonucunda, Türkiye’de araştırmacıların büyük bir çoğunluğunun (%, 86,2) tezlerini toplumdilbilim alanında yapmış olmalarına rağmen bu tezleri toplumdilbilim ile ilişkilendirmemelerinden, dahası, toplumdilbilimden farklı 15 alanla ilişkilendirmelerinden ötürü bu alanda çalıştıklarının farkında olmadıkları tespit edilmiştir. Ayrıca çalışma sonucunda bu alanda çok az sayıda deneysel çalışma yapıldığı belirlenmiştir. Son olarak elde edilen bulgu ve ulaşılan sonuçlar ışığında bazı önerilerde bulunulmuştur.