MANAGEMENT-ETHICS RELATIONSHIP IN ISLAMIC THOUGHT AND CIVILIZATION

Abstract

It has been discussed since ancient civilizations that which principles and values the management, which emerged as a means to realize planning, implementation and supervision of the relationships among humans who by nature need to live together with each other, should be based on. The position of management according to ethical-moral values has a long history as well.Management ethics/morals, which has an important domain for research in today’s world, features political, faith-related, ethical, and fiqh-related projections. This background, which also contributes to the development of the Islamic thought, provides important data for healthy analysis of the Qur’anic concepts regarding the ethics of management. Evaluating the development of management ethics on a time course is crucial to gain the perspective of Islamic notion with respect to the needs of the modern world. In this respect, this study presents the standpoint of the Prophet Muhammad regarding the management as well as the period after his time, and the foundation upon which debates over management ethics take place through Islamic thought and civilization developed by different scholarly disciplines and approaches.

Özet

Birlikte yaşama ihtiyacıyla var edilen insanların, birbirleriyle ilişkilerine dair planlama, uygulama ve denetim süreçlerini gerçekleştirme aracı olarak ortaya çıkan yönetimin hangi ilke ve değerlere dayanması gerektiği konusu kadim medeniyetlerden beri tartışılagelmiştir. Yönetimin etik-ahlâkî değerlerle ilişkisine dair yaklaşımlarda köklü bir geçmişe sahiptir. Günümüz dünyasında önemli bir araştırma alanı bulunan yönetim etiği/ahlâkı konusunun, İslâm düşünce ve medeniyetinde siyasî, itikadî, ahlâkî ve fıkhî izdüşümleri bulunmaktadır. İslâm düşüncesinin şekillenmesine de etki eden bu arka plan, yönetim ahlâkına dair Kur’ân kavramlarının sağlıklı analizi açısından önemli veriler sunmaktadır. İslâm’ın evrensel mesajlarının günümüz yönetim etiği/ahlâkı yaklaşımlarına kazandıracağı perspektif açısından da yönetim ahlâkına dair arka planın bir süreç olarak analiz edilmesi önemli bir ihtiyaçtır. Bu bağlamda, bu makale, Hz. Peygamberin yönetime dair yaklaşımlarının yanı sıra ondan sonraki dönemlerde yaşanan süreçlerin barındırdığı anlam çerçevelerini ele almakta, farklı ilmî disiplinlere göre gelişip biçimlenen yaklaşımlar üzerinden, İslâm düşünce ve medeniyetinde yönetim ahlâkı tartışmalarının zeminini ortaya koymaya çalışmaktadır.