TOPLUMSAL DEĞİŞİM VE SOSYAL DEĞERLER

Özet

Sosyal değişim evrensel ve kaçınılmazdır. Bundan dolayı birçok boyutu, özellikleri ve farklı bilim dallarını ilgilendiren çeşitli sonuçları vardır. Literatürde toplumsal değişimi şu veya bu yönüyle ele almış bilimsel çalışmalar mevcuttur. Bu makalede ise, kültürlerin çeşitliliğine rağmen, kültürlerin evrensel ortak değerleri vardır, görüşünden hareketle çağdaş değerler esas alınarak günümüzde yaşanan toplumsal değişim anlamaya ve değişimin yönü kavramaya çalışılmıştır. Bu amaçla, önce toplumsal değişim ve ardından toplumsal değerler literatür taraması sonucu elde edilen verilerle tespit ve tahlil edilmiştir. Daha sonra, çağdaş sosyal değerlerin analiz edilmesiyle, yaşanmakta olan toplumsal değişim kavranabilir ve değişimin yönü belirlenebilir mi soruları cevaplandırılmaktadır. Varılan en önemli sonuçlardan biri, her dönemin kendine özgü değerleri ve bu değerleri anlama, yorumlama tarzı olduğu; değerlerin geleneksel dönemde aşkın/ilahi kaynaklara; modern dönemde dünyevi, insani ve akli olana; postmodern dönemde ise dünyevi, insani ve daha çok da bireysel haza odaklanan arzulara dayandığının tespit edilmiş olmasıdır. Varılan diğer bir sonuç da, gelenekselden moderne, modernden post moderne gidildikçe tercihlerde ve kararlarda kesinliğin azaldığı, bunun yerini muğlaklığın, farklı yorumlara/ihtimallere açık olma durumunu aldığı sonucuna varılmış olmasıdır. Sonuç olarak, toplumsal değerlerden hareketle sosyal değişimi kavramanın ve değişimin yönünü saptamanın mümkün olduğu, bu sayede zaman, emek ve maddi kaynakların verimli kullanılabileceği sonucuna varılmıştır