Englishness in the Middle English Romance Havelok the Dane

Abstract

Englishness seems the least probable identity after the Norman Conquest because there is no sense of a common language or even of a shared culture between the conquerors and the conquered. From 1066 onwards England is a trilingual kingdom: Latin is the language of the Church, as it has been before the Conquest, but the court and a significant portion of the aristocracy now speak French, whereas the majority of England's population is Anglo-Norman speaking. These three languages are officially used when compared to the other languages spoken in the medieval England. Geoffrey of Monmouth’s Latin Historia Regum Britanniae, Wace’s Anglo-Norman Roman de Brut, Gaimar’s French Estoire des Engleis and Laӡamon’s Brut describe the historical background of Britain. However, neither of these twelfth century narratives is written in English, nor do they represent the sense of Englishness. Latin, Old French and Anglo-Norman romances are produced for the sake of nobility, and are recited by jongleurs, and later on such romances are translated and adapted into Middle English to appeal to the tastes of English people in the medieval England. Such a nascent medieval English nationalism establishes new values and identities and such values are of significance with the growing sense of national feelings. It is usually accepted that the idea of Englishness is evident in the romances of fourteenth century Auchinleck Manuscript. However, Havelok the Dane represents Englishness a century earlier than the Auchinleck MS suggests. In this respect, the Middle English Havelok the Dane proves to be a particularly fecund ground for the analysis of the nature of medieval Englishness. The aim of this paper is to explore what Englishness means, and to examine how the national values are shaped and amended and how the hero of Havelok the Dane puts Englishness into practice.

Özet

Norman İstilasından hemen sonra İngiltere’de istila edenlerle edilenler arasında ortak bir dilin ve kültürün olmaması nedeniyle İngiliz millî kimliğini tanımlayabilmek oldukça güçtür. Orta Çağ’da İngiltere’de farklı diller konuşulmaktadır ve yazı dilinde üç dilin kullanımı daha yaygındır: istila öncesinden beri kullanılan ve kilisenin dili olan Latince, hukuk dili olan ve aristokratlar tarafından konuşulan Fransızca ve istila sonrasında aristokratların edebi metinler için tercih etmiş olduğu Anglo-Norman. Geoffrey of Monmouth’un Latince Historia Regum Britanniae adlı eserinde, Wace’ın Anglo-Norman dilinde kaleme aldığı Roman de Brut adlı eserinde, Gaimar’ın, Fransızca Estoire des Engleis adlı eserinde ve Laӡamon’ın yazdığı Brut adlı eserinde Britanya’nın tarihsel gelişimi anlatılmaktadır. Ancak, on ikinci yüzyılda yazılan bu metinlerin hiçbiri İngilizce olarak yazılmamıştır ve öncelikli olarak adı geçen metinler İngiltere’yi ya da İngiliz millî kimliğini vurgulamamıştır. İngiltere’de farklı dil ve kültür ayrışımına neden olan millî kimlik karmaşası nedeniyle, ortak bir dil olarak İngilizcenin kullanılması ihtiyacı ortaya çıkmıştır. İngiltere’de yaşayan aristokratların beklentilerine göre Latince, Fransızca ve Anglo-Norman dilinde yazılan romanslar, İngiliz millî kimliğinin alevlenmesiyle Orta Çağ İngilizcesiyle İngiltere sokaklarında ve meydanlarda halka anlatılmaya başlanmıştır. İngiliz millî kimliği, yeni kültürel değerlerin ortaya çıkmasında etkili olmuş ve halkın bu değerlere sahip çıkması ile önem kazanmıştır. On dördüncü yüzyılda yazıldığı rivayet edilen ve hâlen Edinburgh Millî Kütüphanesinin el yazmaları biriminde muhafaza edilen Auchinleck el yazmasındaki romanslarda ilk defa İngiliz millî kimliğinin ortaya çıktığına dair genel geçer bir görüş vardır. Ancak Auchinleck el yazmasındaki romansların ortaya çıkmasından yüz yıl kadar önce kaleme alınan Havelok the Dane adlı romans İngiliz millî kimliğini gözler önüne sermektedir. Bu çalışmanın amacı, Auchinleck el yazmasında bulunan romanslardan yüz yıl öncesinde yani on üçüncü yüzyıl İngiltere’sinde anonim olan ve Orta Çağ İngilizcesi ile yazılan Havelok the Dane’de millî kimliğin ne olduğunu, millî değerlerin nasıl şekillendiğini, toplumun değer yargılarının nasıl değiştiğini ve kahramanın değerlere nasıl sahip çıkıp bu değerleri pekiştirdiğini irdelemektir.