Journals / Journal of Islamicjerusalem Studies / 2019 / Cilt: 19 - Sayı: 3

The Issue of Mürûr Tezkiresi (trip permit) for Russian Pilgrims coming to Jerusalem

KUDÜS’E GELEN RUS HACILARIN MÜRÛR TEZKİRESİ MESELESİ

Pages
355–374
DOI
—

Abstract

Jerusalem has been a place of pilgrimage for Christians for centuries. After the second half of the 19th century, the number of people who came to Jerusalem for pilgrimage has increased considerably. Russia, in particular, has encouraged its citizens to go to Jerusalem as an indicator of its presence in the Holy Land. As a result of these incentives, at the end of the 19th century and at the beginning of the 20th century, very large groups of Russian pilgrims came to Jerusalem and formed the most crowded pilgrimage groups. The fees charged for the trip permits –mürûr tezkiresi- demanded by the Ottoman State from the passengers were subject to complaints by the Russian authorities on the grounds that they constitute an extra burden on these materially troubled pilgrims. In this study after summarising what the trip permits or certificate –mürûr tezkiresi- is, the meaning of Jerusalem for the Russian pilgrims, the privileges given to them by the Ottoman Empire and the steps taken by Russia to encourage its citizens to go to Jerusalem will be briefly discussed. This will be followed by the complaints of Russians on the payment of trip permits as reflected in the Ottoman archival documents and the different opinions of the Ottoman authorities on this issue will be evaluated.

Özet

Kudüs Hristiyanlar için yüzyıllardır bir hac mekânıdır. 19. yüzyılın ikinci yarısından sonra Kudüs’e hac amacıyla gelenlerin sayılarında çok büyük artışlar yaşanmıştır. Özellikle Rusya, kutsal topraklarda varlık gösterebilmenin bir unsuru olarak vatandaşlarını Kudüs’e gitmeleri için teşvik etmiştir. Bu teşvikler neticesinde, 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın başlarında, Ruslardan oluşan çok büyük hacı kafileleri Kudüs’e gelmiş ve en kalabalık hac gruplarını Ruslar oluşturmuşlardır. Osmanlı Devleti’nin yolculardan talep ettiği mürûr tezkiresi için istenilen ücret, maddi açıdan oldukça sıkıntılı olan bu hacılara ilave bir külfet oluşturduğu gerekçesiyle Rus makamları tarafından antlaşmalar dayanak gösterilerek şikâyet konusu yapılmıştır. Bu makalede, mürûr tezkiresinin ne olduğu kısaca özetlendikten sonra Kudüs’ün Rus hacılar için ne ifade ettiği, Osmanlı’nın onlara verdiği imtiyazlar, Rusya’nın Kudüs’e gitmeleri hususunda kendi vatandaşlarını teşvik için attığı adımlar kısaca ele alınacak ve Osmanlı arşiv vesikalarına yansıdığı boyutuyla Rusların mürûr tezkiresi harcı ödemeleriyle ile ilgili şikâyetleri ve Osmanlı makamlarının bu husustaki farklı mütalaaları değerlendirilecektir.

Keywords: Kudüs, Rus hacılar, Osmanlı-Rus ilişkileri, Hristiyan, hacılar, Rus hacılar, mürûr tezkiresi, Osmanlı-Rus ilişkileri