Journals / Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 26 Sayı: 2
Investigating the Relationship Between Preschool Children's Social Emotional Adjustment and Self-Regulation Skills
- Pages
- 716–739
- Publication Date
- 2026-06-30
Abstract
This study, which aims to determine the relationship between the social-emotional adjustment and self-regulation skills of pre-school children, employed descriptive and correlational survey models. The study sample consisted of a total of 405 children, aged between 60 and 71 months, comprising 209 girls and 196 boys, attending nursery classes attached to independent kindergartens and primary schools in the centre of Ağrı province during the 2020–2021 academic year. In the study, the Personal Information Form was used to collect demographic data; the Marmara Social-Emotional Adjustment Scale was used to assess the children’s social-emotional adjustment; and the Self-Regulation Skills Scale was used to measure the children’s self-regulation skills. The findings indicated that there were differences in social-emotional adjustment and self-regulation skills in relation to the number of siblings and the parents’ educational status. Pearson’s correlation analysis was used to determine the relationship between the children’s social-emotional adjustment and self-regulation skills, and a moderate, positive correlation was found between the two skills. Regression analysis was conducted to determine the predictive power of self-regulation skills scores regarding children’s social-emotional adjustment. The model developed regarding the predictive power of self-regulation skills scores explained 37.5% of the variance (moderate level); it was found that as children’s self-regulation skills increased, their social-emotional adjustment also increased. Given that interventions supporting self-regulation skills enhance children’s social-emotional adjustment, it is recommended that teacher training, classroom arrangements and family involvement be implemented in an integrated manner.
Özet
Okul öncesi çocuklarının sosyal duygusal uyumları ile öz düzenleme becerileri arasındaki ilişkinin belirlenmesine yönelik olarak yapılan bu araştırmada betimsel ve ilişkisel tarama modelleri kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2020-2021 eğitim öğretim yılında, Ağrı ili merkezindeki bağımsız anaokulu ve ilkokullara bağlı anasınıflarına devam eden, 60-71 ayları arasındaki 209’u kız ve 196’sı erkek olmak üzere toplam 405 çocuk oluşturmaktadır. Araştırmada demografik verilerin elde edilmesinde Kişisel Bilgi Formu; çocukların sosyal duygusal uyumunu belirlemede Marmara Sosyal Duygusal Uyum Ölçeği ve çocukların öz düzenleme becerilerini ölçmede Öz Düzenleme Becerileri Ölçeği kullanılmıştır. Bulgular, sosyal duygusal uyum ve öz düzenleme becerileri ile kardeş sayısı ve anne-baba öğrenim durumu arasında farklılaşma olduğunu göstermiştir. Çocuklarının sosyal duygusal uyumları ile öz düzenleme becerileri arasındaki ilişkinin belirlenmesinde Pearson Korelasyon Analizinden yararlanılmış ve iki beceri arasında orta düzeyde, pozitif anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Öz düzenleme becerileri puanlarının, çocukların sosyal duygusal uyumlarını yordama durumunun belirlenmesinde regresyon analizi yapılmıştır. Öz düzenleme becerileri puanlarının, çocukların sosyal duygusal uyumunu yordama durumuna ilişkin geliştirilen model, varyansın %37,5’ini (orta düzeyde) açıkladığı; çocukların öz düzenleme becerileri arttıkça sosyal duygusal uyumlarının da artış gösterdiği saptanmıştır. Öz düzenleme becerilerini destekleyen uygulamaların çocukların sosyal duygusal uyumu güçlendirdiği dikkate alınarak öğretmen eğitimi, sınıf içi düzenlemeler ve aile katılımının bütüncül biçimde yürütülmesi önerilmektedir.
Cite This Article
References (84)
- Akawi, R. L. (2011). An investigation into the relationship between self-regulation skills and academic readiness in Head Start children [Unpublished doctoral dissertation]. State University.
- Altınok, M. (2017). Annelik stilleri ile okul öncesi dönem çocuklarının sosyal duygusal uyumu ve akademik benlik saygısı arasındaki ilişkinin belirlenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Aksaray Üniversitesi.
- Alvi, E., & Gillies, R. M. (2015). Social interactions that support students’ self-regulated learning: A case study of one teacher’s experiences. International Journal of Educational Research, 72, 14-25.
- Arabacı, F. (2019). Okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 48-72 ay arası çocukların öz düzenleme becerilerinin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
- Arı, R., Üre, Ö., & Şahin Seçer, Z. (2001). Çocukta duygusal gelişim. Selçuk Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi Yaşatma ve Geliştirme Vakfı Yayınları.
- Atmaca, R. N. (2019). Okul öncesi dönem çocuklarının öz düzenleme ve sosyal beceri düzeyleri ile annelerin empatik becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
- Aydın, F. (2018). Okul öncesi dönem çocuklarının öz düzenleme becerilerinin ve duygusal zekâlarının incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
- Bauer, I. M., & Baumeister, R. F. (2011). Self-regulatory strength. In K. D. Vohs & R. F. Baumeister (Eds.), Handbook of self-regulation: Research, theory, and applications (pp. 64-82). Guilford Press.
- Bayındır, D., & Ural, O. (2016). Öz düzenleme becerileri ölçeğinin geliştirilmesi. International Online Journal of Educational Sciences, 8(4), 119-132.
- Bilici, H. S. (2019). Okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 60-72 aylık çocukların sosyal duygusal uyumları, sosyal problem çözme becerileri ve rekabet stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
- Blair, C., & Raver, C. C. (2015). School readiness and self-regulation: A developmental psychobiological approach. Annual Review of Psychology, 66(1), 711-731.
- Brown, T. T., & Jernigan, T. L. (2012). Brain development during the preschool years. Neuropsychology Review, 22(4), 313-333.
- Bureau, J. F., Deneault, A. A., & Yurkowski, K. (2020). Preschool father-child attachment and its relation to self-reported child socioemotional adaptation in middle childhood. Attachment & Human Development, 22(1), 90-104.
- Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi Yayıncılık.
- Calkins, S., & Williford, A. P. (2009). Taming the terrible twos: self-regulation and school readiness. In O. A. Barbarin & B. H. Wasik (Eds.), Handbook of Child Development and Early Education (pp. 172-199). Guilford Press.
- Campbell, D. W., Eaton, W. O., & McKeen, N. A. (2002). Motor activity level and behavioural control in young children. International Journal of Behavioral Development, 26(4), 289-296.
- Can, G. İ. (2019). Okul öncesi eğitimi alan beş altı yaş çocuklarının cinsiyet rol davranışları ile sosyal-duygusal uyum düzeyi ilişkisinin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Pamukkale Üniversitesi.
- Çetin, N. (2019). Beş-altı yaş okul öncesi eğitimi alan çocukların sosyal-duygusal uyumu, anne babaların evlilik doyumu ve ego durumları arasındaki ilişkilerin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Pamukkale Üniversitesi.
- Çetinkaya, N. (2016). 4-5 yaş arası okul öncesi çocukların sosyal duygusal uyumu ile anne-babaların çocuk yetiştirme tutumları arasındaki ilişki [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Kafkas Üniversitesi.
- Daggul, H. C., & Işık Gürşimşek, A. (2019). Investigating pre-school children's self-regulation skills in terms of various variables in Northern Cyprus. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 9(2), 491-522.
- Dalkılıç, N. M. (2014). Okul öncesi eğitime devam eden çocukların kişiler arası problem çözme becerileri ile sosyal duygusal uyumlarının karşılaştırılması [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
- Dikici, Ş. T. (2016). Otizm spektrum bozukluğu tanısı almış 5-6 yaş çocukların ebeveyn tutumlarının sosyal duygusal uyum düzeylerine etkisinin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Beykent Üniversitesi.
- Denham, S. A. (2007). Dealing with feelings: how children negotiate the worlds of emotions and social relationships. Cognitie, Creier, Comportament/Cognition, Brain, Behavior, 11(1), 1-48.
- Eisenberg, N., & Spinrad, T. L. (2004). Emotion-related regulation: sharpening the definition. Child Development, 75(2), 334-339.
- Eisenberg, N., Valiente, C., & Eggum, N. D. (2010). Self-regulation and school readiness. Early Education and Development, 21(5), 681–698.
- Elias, C. L., & Berk, L. E. (2002). Self-regulation in young children: Is there a role for sociodramatic play? Early Childhood Research Quarterly, 17(2), 216–238.
- Ertürk, H. G. (2013). Öğretmen çocuk etkileşiminin niteliği ile çocukların öz düzenleme becerisi arasındaki ilişkinin incelenmesi etkisi [Yayınlanmamış doktora tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
- Fındık Tanrıbuyurdu, E. (2012). Okul öncesi öz düzenleme ölçeği geçerlik ve güvenirlik çalışması [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
- Fox, E., & Riconscente, M. (2008). Metacognition and self-regulation in James, Piaget, and Vygotsky. Educational Psychology Review, 20, 373-389.
- Gökçe, F. (2013). 5-6 yaş çocukların sosyal-duygusal uyumları ile annelerinin çocuk yetiştirme tutumlarının incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Çukurova Üniversitesi.
- Gredler, M. E. (2012). Understanding Vygotsky for the classroom: Is it too late? Educational Psychology Review, 24, 113-131.
- Gülay, H., & Önder, A. (2013). A study of social–emotional adjustment levels of preschool children in relation to peer relationships. Education 3-13, 41(5), 514-522.
- Gündüz, G. (2015). Self-regulation in Turkish preschoolers: Relations with family context and socio-emotional competence [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Koç Üniversitesi.
- Güney, M. (2019). 60-72 ay okul öncesi dönem çocukların sosyal duygusal uyumu ile annelerinin duygusal zekâları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Uludağ Üniversitesi.
- Günindi, Y. (2011). Bağımsız anaokullarına ve anasınıflarına devam eden çocukların sosyal becerilerinin değerlendirilmesi. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(1), 133-144.
- Güven, Y., & Işık, B. (2006). Beş yaş çocukları için ‘Marmara Sosyal Duygusal Uyum Ölçeği’nin (Masdu-5 yaş) geçerlik ve güvenirlik çalışması. M.Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 23, 125-142.
- Işıksolu Aysel, Y. (2020). 60- 72 aylık çocukların öz-düzenleme becerileri, sosyal yetkinlik davranışları ve problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Pamukkale Üniversitesi.
- İleri, G. (2019). Okul öncesi dönem çocukların öz düzenleme becerileri ile akran zorbalığına maruz kalma düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
- İpek, E. (2014). Beş yaş çocuklarına verilen değerler eğitimi programının sosyal duygusal uyum düzeylerine etkisinin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
- Karakurt, Ç. (2019). Okul öncesi eğitime devam eden 48-72 aylık çocukların öz düzenleme becerileri ile dil becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Üniversitesi.
- Kaya, N. (2024). 5 yaş çocuklarının prososyal davranışları ile öz düzenleme becerilerinin boylamsal desende incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi.
- Kaya Değer, Z. (2019). Okul öncesi dönemdeki Suriyeli çocukların sosyal duygusal uyum becerilerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
- Kılıç, S. (2024). Okul öncesi dönem çocuklarının sosyal-duygusal uyumlarının akran ilişkileri bağlamında incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Kültür Üniversitesi.
- Kocabıyık, B. (2024). Okul öncesi eğitime devam eden 48-72 aylık çocukların dinleme becerilerinin özdüzenleme becerileri ve problemli teknoloji kullanımı açısından incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Pamukkale Üniversitesi.
- Kovancı, L. (2020). Okul öncesi dönem 4-5 yaş çocuklarının benlik algıları ile öz düzenleme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Maltepe Üniversitesi.
- Kulaksızoğlu, A. (2015). Ergenlik psikolojisi. Remzi Kitabevi.
- Li, M., Riis, J. L., Ghazarian, S. R., & Johnson, S. B. (2017). Income, family context and self-regulation in 5-year-old children. Journal of Developmental & Behavioral Pediatrics, 38, 99–108.
- Luszczynska, A., Diehl, M., Gutiérrez-Dona, B., Kuusinen, P., & Schwarzer, R. (2004). Measuring one component of dispositional self-regulation: Attention control in goal pursuit. Personality and Individual Differences, 37(3), 555-566.
- Malıyok, G. (2018). 5 yaş çocuklarına uygulanan dans eğitiminin çocukların sosyal duygusal uyumlarına etkisinin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
- McClelland, M. M., Acock, A. C., Piccinin, A., Rhea, S. A., & Stallings, M. C. (2013). Relations between preschool attention span-persistence and age 25 educational outcomes. Early Childhood Research Quarterly, 28(2), 314–324.
- McFarlane, E., Dodge, R. A. B., Burrell, L., Crowne, S., Cheng, T. L., & Duggan, A. K. (2010). The importance of early parenting in at-risk families and children's social-emotional adaptation to school. Academic Pediatrics, 10(3), 330-337.
- Mercan, M. (2019). Okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 5-6 yaş çocuklarının öz düzenleme becerileri ile akademik benlik saygıları ve kişilerarası problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
- Montroy, J. J., Bowles, R. P., Skibbe, L. E., McClelland, M. M., & Morrison, F. J. (2016). The development of self-regulation across early childhood. Developmental Psychology, 52(11), 1744-1762.
- Nakamichi, K., Nakamichi, N., & Nakazawa, J. (2021). Preschool social-emotional competencies predict school adjustment in Grade 1. Early Child Development and Care, 191(2), 159-172.
- Okorn, A., Verhoeven, M., & Van Baar, A. (2022). The importance of mothers’ and fathers’ positive parenting for toddlers’ and preschoolers’ social-emotional adjustment. Parenting, 22(2), 128-151.
- Ooi, L. L., Nocita, G., Coplan, R. J., Zhu, J., & Rose-Krasnor, L. (2017). Beyond bashful: Examining links between social anxiety and young children’s socio-emotional and school adjustment. Early Childhood Research Quarterly, 41, 74-83.
- Orhan Taşkoyan, T. (2020). 48-72 aylık çocukların davranışsal öz düzenleme becerileri ile sosyal değer kazanımlarının incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
- Önder, A. (2007). Okul öncesi dönemde akran ilişkileri. A. Oktay ve Ö. U. Polat (Ed.), Okul öncesi eğitimde güncel konular (ss. 131-146) içinde. Morpa Kültür Yayınları.
- Önder, A., Güven, Y., Sevinç, M., Aydın, O., Balat, G., Palut, B., Aydın, H., Sarı, S. Ç., & Dibek, E. (2004). Altı yaş çocukları için sosyal duygusal uyum ölçeğinin (MASDU) geçerlilik ve güvenirlik çalışması. 1. Uluslararası Okul Öncesi Eğitim Kongresi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
- Özbey, S. (2018). Okul öncesi dönem çocuklarında motivasyon ve öz düzenleme becerileri üzerine bir inceleme. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(65), 26-47. Özsoy Yanbak, M. (2019). Okul öncesi eğitime devam eden çocukların öz düzenleme becerileri ile baba çocuk ilişkisinin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
- Raffaelli, M. A., Crockett, L. J., & Shen, Y. (2005). Developmental stability and change in self-regulation from childhood to adolescence. The Journal of Genetic Psychology, 166(1), 54–75.
- Rueda, M. R., Posner, M. I., & Rothbart, M. K. (2011). Attentional control and self-regulation. In K. D. Vohs & R. F. Baumeister (Eds.), Handbook of self-regulation: Research, theory, and applications (pp. 285-299). Guilford Press.
- Samar, Y. (2019). Okul öncesi dönem çocuklarının öz düzenleme becerileri ile sosyal becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
- San Bayhan, P., & Artan, İ. (2012). Çocuk gelişimi ve eğitimi. Morpa Yayınevi.
- Schunk, D. H. (2001). Social cognitive theory and self-regulated learning. In B. J. Zimmerman & D. H. Schunk (Eds.), Self-regulated learning and academic achievement: Theoretical perspectives (2nd ed., pp. 125-151). Lawrence Erlbaum.
- Sektnana, M., McClellanda, M., Acocka, A., & Morrison, F. (2010). Relations between early family risk, children’s behavioral regulation and academic achievement. Early Childhood Research Quarterly, 25, 464–479.
- Senemoğlu, N. (2012). Gelişim öğrenme ve öğretim. Gazi Kitabevi.
- Sezici, E., & Yiğit, D. (2019). Okul öncesi çocukların oyuncak tercihleri, oyun davranışları ve sosyal duygusal uyumu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi. Journal of Academic Research in Nursing, 5(3), 178-187.
- Shonkoff, J. P., & Phillips, D. A. (Eds.). (2000). From neurons to neighborhoods: The science of early childhood development. National Academies Press.
- Smith-Donald, R., Raver, C. C., Hayes, T., & Richardson, B. (2007). Preliminary construct and concurrent validity of preschool self-regulation assessment (PSRA) for field-based research. Early Childhood Research Quarterly, 22, 173-187.
- Stenseng, F., Belsky, J., Skalicka, V., & Wichstrøm, L. (2015). Social exclusion predicts impaired self-regulation: a 2-year longitudinal panel study including the transition from preschool to school. Journal of Personality, 83(2), 212–220.
- Suchodolets, A., Trommsdorff, G., Heikampa, T., Wieber, F., & Gollwitzer, P. (2009). Transition to school: The role of kindergarten children's behavior regulation. Learning and Individual Differences, 19(4), 561–566.
- Şamlı, H. Ö. (2019). Okul öncesi dönemdeki çocukların öz düzenleme becerileri ile okul olgunluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
- Şepitçi, M. (2018). Okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 5-6 yaş çocuklarının öz düzenleme becerilerinin okul uyumu ile ilişkisinin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
- Tekin, H. (2019). Öz düzenleme becerilerinin ilkokula hazırbulunuşluk üzerindeki etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Adnan Menderes Üniversitesi.
- Toran, M. (2011). Montessori yönteminin çocukların kavram edinimi, sosyal uyumları ve küçük kas motor becerileri üzerindeki etkisinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
- Tuzcuoğlu, N., Efe Azkeskin, K., Niran, Ş., & Özkan, S. (2020). Okul öncesi dönemdeki çocukların öz düzenleme becerileri ile oyun tercihleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Karamanoğlu Mehmetbey Eğitim Araştırmaları Dergisi, 2(1), 1-7.
- Uluğ, A. (2023). 60-72 aylık çocukların öz düzenleme becerileri ile anne-babalarının mizaç ve karakter özellikleri [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Ankara Üniversitesi.
- Uyanık, G., Bayındır, D., & Değirmenci, Ş. (2021). Akademik ve sosyal-duygusal okula hazırbulunuşluk ile öz düzenleme becerileri arasındaki ilişki. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 20(79), 1090–1104.
- Uykan, E. (2019). Ebeveyn tutumları ile çocukların öz düzenlemeleri arasındaki ilişki incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Aydın Üniversitesi.
- Ünsal, F. Ö. (2010). Okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 60-72 aylık çocukların sosyal duygusal uyumları ile davranış sorunları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
- Yedikardeş, Y. (2024). Okul öncesi dönemdeki çocuğun okula adaptasyonuna ebeveyn tutumlarının etkisi: Acarkent ve Bağcılar örnekleriyle [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Üsküdar Üniversitesi.
- Yıldırım, G., & Karaman, N. N. (2016). Okul öncesi dönemdeki çocukların sosyal duygusal uyumları ile sosyal beceri düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Turkish Studies, 11(9), 965-978.
- Yıldız, F. E. (2020). Erken çocuklukta öz düzenleme ile bilişsel tempo arasındaki ilişki [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Adnan Menderes Üniversitesi.