İbn Fûrek’in “Müşkilü'l-Hadîs ve Beyânuh” adlı eserinde Müteşâbih ve Te’vili

Özet

İslam ilim tarihi boyunca ulemayı meşgul eden konulardan biri de Kur’an ve Sünnette müteşabihproblemi olmuştur. Hakkında pek çok eser telif edilen ve tartışmalara konu olan bu meselede,Mutezile ve Eş‘âri düşünce sistemi içinde ‘te’vil’ yaklaşımının kullanılması kabul görürken, bir grupselefi ve onların takipçileri tarafından bu yaklaşım reddedilmiştir.Bu çalışmada, Ebu Bekr İbn Fûrek’in “Muşkilu'l-Hadîs ve Beyânuh” adlı eseri ‘te’vil’ yaklaşımınınbir örneği olarak tahlil edilmektedir. Ebu Bekr İbn Fûrek bu eserinde, ayet ve hadislerin anlaşılmasındaEş‘ârilerin çizgisine uygun olarak te’vil yolunu benimsemektedir. Te’vili bir yöntem olarakkullanan Müellif, mezhebin kelamdaki ilkeleriyle çelişmesi durumunda nasları, Arap diline ve aklauygun bir şekilde te’vil etmeyi tercih etmiştir.İbn Fûrek’in hareket noktası, Arap dilindeki mecaz üslubudur. Müellif, bu eserinde Kur’ân ve Hadisindilinin Arapça olması nedeniyle her iki kaynakta geçen haberî sıfatları mecaz olarak değerlendirmişve te’vil etmiştir.