REPRESENTATION OF FORMULAIC LANGUAGE UNITS IN EDICTIONARIES

Abstract

Lexicon includes formulaic language units besides individual words. These units comprise of proverbs, idioms, reduplications, compound words and formulaic expressions. Native speakers and foreign language learners need to learn explanations of these formulas and exemplification of their usage. In order to fulfill this necessity, general dictionaries include formulaic language units (idioms, reduplications, compound words) and special dictionaries comprised of proverbs and idioms have been prepared for people. However general dictionaries are not able to provide detailed explanation and exemplification of all formulaic units because of the cost of printing on paper and problems of updating entries. Electronic dictionaries have overcome difficulties of printed dictionaries with the help of advanced technology and become widespread lately. Therefore it’s expected that these kinds of dictionaries would ease the explanation of formulaic units and demonstration of their usage. Although these developments, it’s hard to say that formulaic units have been explained in a detailed and comprehensive way in electronic dictionaries of Modern Turkish. For example, when the word eye is looked up in electronic Contemporary Turkish Dictionary, it’s observed that the word’s meanings were denoted and all the idioms starting with the word eye were listed under the heading of “Proverbs, idioms and compound verbs” but neither of the proverbs related to eye was added. The paper will describe the demonstration of formulaic units in electronic Contemporary Turkish Dictionary prepared by Turkish Language Association and examine the sufficiency of the demonstration of formulaic units. At the end, the paper will conclude with some suggestions about how to explain formulaic units in electronic dictionaries

Özet

Bir dilin söz varlığında sözcüklerin yanında kalıplaşmış dil birimleri de bulunmaktadır. Bu birimler içinde atasözleri, deyimler, ikilemeler, birleşikler ve kalıp sözler yer almaktadır. Kalıplaşmış dil birimlerinin örneklendirilmesi, hem dili konuşanların hem de yabancı dil öğrenenlerin ihtiyaç duyduğu bir husustur. Bu ihtiyacı karşılamak amacıyla genel sözlüklerde kalıp birimlere (deyimler, ikilemeler, birleşikler) yer verildiği ve ayrıca bu birimleri listeleyerek açıklayan özel sözlüklerin (atasözleri ve deyim sözlükleri) hazırlandığı görülmektedir. Ancak kâğıda basımın maliyeti ve güncelleme sıkıntıları, genel sözlüklerde kalıp birimlerin ayrıntılı biçimde açıklanması ve örneklendirilmesini güçleştirmektedir. Elektronik sözlükler, kâğıda basılı sözlüklerin karşılaştığı birçok sınırlılığı yaygınlaşmıştır. Bu nedenle, elektronik sözlüklerin kalıplaşmış dil birimlerinin kolaylaştırması beklenmektedir. Bu gelişmelere rağmen Türkiye Türkçesiyle ilgili olarak hazırlanan elektronik sözlüklerde bu birimlerin kapsamlı ve ayrıntılı bir şekilde verildiğini söylemek zordur. Söz gelimi, Güncel Türkçe Sözlük'te göz sözcüğü arandığında sözcüğün anlamları sıralandıktan sonra "Atasözü, deyim ve birleşik fiiller" başlığı altında bu sözcüğün içinde geçtiği hemen bütün deyimler verilmişken bazı atasözlerinin eklenmediği görülmektedir. Bu yazıda, Türk Dil Kurumu tarafından hazırlanan elektronik Güncel Türkçe Sözlük'te kalıplaşmış dil birimlerinin sorgulanacak ve kalıplaşmış dil birimlerinin sözlükte nasıl gösterilebileceğine dair öneriler getirilecektir