Medeniyet savaşında teknoloji

Özet

\r\n Teknoloji, genelde Batı’da modernlikle, Doğu’da da Batı medeniyetinin kasd\r\n edildiği medeniyet ile ilişkilendirilerek Batı-içi ve -dışı yoğun bir kültürel kimlik\r\n mücadelesinin yaşandığı tarihî bağlamından kopuk bir şekilde tartışılmaktadır. Bu\r\n makalede amacımız, tarihî-sosyolojik ve teorik-felsefî perspektifleri terkip ederek\r\n teknoloji tartışmasının bu boyutuna dikkat çekmek, Protestan cephenin din-içi ve\r\n -dışı rakipleri olarak Katolik ve Müslüman aydınların teknolojiye yaklaşım tarzlarını\r\n karşılaştırmaktır. XIX. asırda Protestanlık, Sanayi Devrimi ile modernleşmenin\r\n zirvesine çıktıktan sonra medeniyeti ilerleme kavramı ile ikame etti ve yakın\r\n ve uzak ötekisi olarak Katoliklik ile İslâm’ı ilerlemeye engel oldukları ithamıyla\r\n bertaraf etti. Ancak bu ortak Protestan ithama karşı Katolik ve Müslüman aydınların\r\n cevapları, evrensel-radikal ve tikel-ideolojik olarak değişti. Katoliklik, Protestan\r\n Batı’nın yakın (din-içi) ötekisi olduğu için çağımızda Katolik veya Katoliklikten\r\n mülhem aydınlar, Katolikleştirmek gibi ideolojik saplantılara düşmeden Protestanlığın\r\n ilerlemeyle özdeşleştirdiği modernliğin ürettiği teknolojiyi insan fıtratını\r\n tahrip ettiği gerekçesiyle kökten eleştirmişlerdir. Ancak Protestan Batı’nın uzak\r\n (din-dışı) ötekisi olarak İslâm’a yönelttiği ilerlemeye karşıtlık ithamı, özellikle sömürge-\r\n mağduru Müslüman ülkelerin aydınlarını Katoliklik eleştirmenlerin yaptığı\r\n gibi teknolojiyi fıtrîleştirme yerine klasik misilleme düsturuyla İslâmîleştirme\r\n gibi bir ideolojik, yanılsamalı kaygıya sevk etmiştir.