The Meaning and Usage of the Verb 'Kāda - Yakādu' in the Qur’an in the Context of Affirmation and Negation

Kur’an-ı Kerim’de “ كاد يكاد ” Fiilinin Anlam Alanı ve Kullanım Biçimleri

Abstract

This study focuses on the verbs of proximity (af‘āl al-muqārabah), one of the three fundamental elements of the verb system in the Arabic language which indicate that an action is close to occurring, and specifically examines "kāda" (كاد), the most common verb in this group. The investigation covers the preterite (māḍī) and imperfect (muḍāri‘) forms of the verb "kāda" in the Holy Qur’an, including both its affirmative and negative usage patterns. The primary objective of the study is to clarify the shifts in meaning that arise particularly when the verb "kāda" is used with a particle of negation, as well as the linguistic debates surrounding this topic. While there is a consensus that the action does not occur in affirmative usage, whether negative usage proves that the action actually took place is a matter of critical importance in terms of both exegesis (tafsīr) and linguistics. In this context, a correct analysis of the verb's usage within Qur’anic contexts is essential for interpreting the verses in accordance with their intended purpose. The study employs a comparative method to address the different approaches of linguists and commentators toward the verb "kāda." Specifically, the debate over whether negation applies to the act of "proximity" or to the "main verb" when a negative particle precedes "kāda" is examined through sample verses. As a result of this investigation, it has been observed that the diversity of the usage of "kāda" in the Holy Qur’an offers a rich world of meaning that reflects the eloquence (balāghah) and miraculous nature (i‘jāz) of the language. It is concluded that the debates regarding the use of the negative form of the verb are not merely grammatical preferences, but are decisive elements that directly shape theological and exegetical interpretations.

Özet

Bu çalışma, Arap dilinde fiilin üç temel unsurundan biri olan ve eylemin gerçekleşmeye yaklaştığını bildiren mukârebe fiillerini, özelde ise bu grubun en yaygın fiili olan "kâde" (كاد)’yi konu edinmektedir. İnceleme, "kâde" fiilinin Kur’ân-ı Kerîm’deki mazi ve muzari kalıplarını, bu kalıpların olumlu ve olumsuz kullanım biçimlerini kapsamaktadır. Çalışmanın temel amacı, "kâde" fiilinin özellikle olumsuzluk edatıyla birlikte kullanımında ortaya çıkan anlam kaymalarını ve bu konudaki dilbilimsel tartışmaları netleştirmektir. Olumlu kullanımda fiilin gerçekleşmediği hususunda fikir birliği olsa da, olumsuz kullanımın eylemin gerçekleştiğini ispat edip etmediği meselesi tefsir ve dilbilim açısından kritik bir öneme sahiptir. Bu bağlamda fiilin Kur’ân’daki kullanım bağlamlarını doğru analiz etmek, ayetlerin maksadına uygun manalandırılması açısından zaruridir. Çalışmada, dilbilimcilerin ve müfessirlerin "kâde" fiiline yönelik farklı yaklaşımları karşılaştırmalı bir yöntemle ele alınmaktadır. Özellikle olumsuzluk edatının fiilin başına gelmesi durumunda, olumsuzluğun "yaklaşma" eylemine mi yoksa "ana fiile" mi yönelik olduğu tartışması, örnek ayetler üzerinden irdelenmektedir. Yapılan inceleme sonucunda, "kâde" fiilinin Kur’ân-ı Kerîm’deki kullanım çeşitliliğinin, dilin belâgat ve i'câz yönünü yansıtan zengin bir anlam dünyası sunduğu görülmüştür. Fiilin olumsuz formunun kullanımıyla ilgili tartışmaların, sadece gramatik bir tercih değil, doğrudan kelâmî ve tefsirî yorumu şekillendiren belirleyici bir unsur olduğu sonucuna varılmıştır.