KÜRTÇE HALAY ŞARKILARINDA ÖLÇÜ ( Molla Halef Bafî’nin El Yazmalarından Örneklerle)

Özet

Kürt halk şiirinin en yaygın türlerinden biri olan halay şarkıları, Kürt halk şiirinin bir melodi eşliğinde söylendiği türüdür. Söyleyeni belli olmayan bu şiirler, hayatın birçok alanında ve anında halkın dilinde yer edinmiştir. Her yörede farklı bir adla adlandırılsa da halk arasında stran adı daha çok kullanılmıştır. Şarkı diyebileceğimiz bu şiirler, halk şiirinin bir türü olup gerek içeriğiyle gerekse üslubuyla diğer halk edebiyatı türlerinden ayrılmıştır. Kendine özgü bir şekli olan şarkı türünün, iyice anlaşılması ve toplumdaki fonksiyonunu tam bir şekilde yerine getirmesi için içerik ve üslûp açısından ayrıntılı bir şekilde incelenmesi gerekir. Bir üslûpbilim çalışması diyebileceğimiz bu çalışmada, özellikle düğün ve oyun havalarında söylenen şarkılardan olan halay şarkılarının hece ölçüsü üzerinde durulmuştur. Şarkı, ölçülü olarak söylenen halk şiiri türü olduğundan, bu çalışmada ölçülü halk şiirleri örneklerine yer verilmiştir. Şarkı türü olarak da Kürtlerin oyun ve düğünlerde söylediği halay şarkıları ele alınmış olup bu şarkıların, Kürt Halk Edebiyatı’nda hangi ölçülerle kullanılageldiği ortaya konmuştur. Bu çalışma yapılırken, 1993 yılında vefat eden Molla Halef Bafî adlı şahsın 1982-1986 yılları arasında Botan Bölgesi’nden derlediği şarkılardan yararlanılmıştır. Bu çalışmayla Kürt halk şiirinde geniş bir yer tutan halay şarkılarının ölçü birimi, ritim ve durak sayıları tesbit edilmiştir.