Journals / Kutadgubilig: Felsefe Bilim Araştırmaları / 2026 / Cilt: 0 Sayı: 53
Evolutionary Epistemology: A Different Perspective on Classical Problems
- Pages
- 125–152
- DOI
- —
Abstract
This study approaches evolutionary epistemology not merely as the application of evolutionary theory to epistemology, but also as a naturalistic and metaphilosophical research program. Focusing particularly on the approach of Donald T. Campbell, the study examines how evolutionary epistemology offers a new perspective on problems of knowledge, language, meaning, and reality. According to evolutionary epistemology, knowledge cannot be explained solely within the classical epistemological framework of “justified true belief”; rather, it is understood as the product of evolutionary and trial-and-error processes that emerge through organisms’ adaptive relations with their environments. In connection with W. V. O. Quine’s naturalized epistemology, this approach evaluates epistemology in continuity with psychology, biology, and the cognitive sciences. In line with Campbell’s evolutionary model, the growth of knowledge is explained analogously to processes of natural selection. Language acquisition, ostension, reference, and semantic problems are likewise treated as parts of these evolutionary processes. The study also discusses the criticisms directed by evolutionary epistemology against justificatory approaches such as foundationalism and coherentism. Consequently, evolutionary epistemology presents a holistic approach that addresses the problem of knowledge not only on the basis of individual consciousness, but also through biological, cultural, and social processes. This holistic perspective further reveals that semantic and ontological debates occupy a central place in the discussion of epistemological problems.
Özet
Bu çalışma, evrimci epistemolojiyi yalnızca biyolojik evrim kuramının epistemolojiye uygulanması olarak değil, aynı zamanda doğalcı ve metafelsefi bir araştırma programı olarak ele almaktadır. Çalışmada özellikle Donald T. Campbell’in yaklaşımı merkeze alınarak, evrimci epistemolojinin bilgi, dil, anlam ve gerçeklik sorunlarına nasıl yeni bir perspektif sunduğu incelenmektedir. Evrimci epistemolojiye göre bilgi, klasik epistemolojide olduğu gibi yalnızca “gerekçelendirilmiş doğru inanç” çerçevesinde açıklanamaz; aksine bilgi, canlıların çevreyle kurdukları uyum ilişkileri içinde gelişen evrimsel ve deneme-yanılma temelli süreçlerin ürünüdür. Bu yaklaşım, Quine’ın doğallaştırılmış epistemolojisiyle bağlantılı biçimde, epistemolojiyi psikoloji, biyoloji ve bilişsel bilimlerle süreklilik içinde değerlendirmektedir. Campbell’in evrimci modeli doğrultusunda bilgi artışı, doğal seçilim süreçlerine benzer şekilde açıklanmaktadır. Dil edinimi, gösterim, gönderim ve semantik sorunları da bu evrimsel süreçlerin bir parçası olarak ele alınmaktadır. Çalışma ayrıca evrimci epistemolojinin klasik temelcilik ve bağdaşımcılık gibi gerekçelendirmeci yaklaşımlara yönelttiği eleştirileri tartışmaktadır. Sonuç olarak evrimci epistemoloji, bilgi sorununu yalnızca bireysel bilinç temelinde değil, biyolojik, kültürel ve toplumsal süreçlerle birlikte ele alan bütüncül bir yaklaşım sunmaktadır. Bu bütüncül yaklaşım semantik, ontolojik tartışmaların epistemolojik sorunların tartışılmasında önemli yerlerinin olduğunu açığa çıkartmaktadır.