Journals / Arteoloji Dergisi / 2026 / Cilt: 5 Sayı: 1
AN ANALYSIS OF CHARACTER AND DRAMATIC STRUCTURE THROUGH HISTORICAL CONTEXT: THE CASE OF MEMET BAYDUR’S “KAMYON”
- Journal
- Arteoloji Dergisi
- Pages
- 1–19
- DOI
- —
Abstract
his study analyses Memet Baydur’s play Kamyon by examining its dramatic structure through the characters’ positions within their historical context. It explores how the political, economic, and social transformations in Turkey after 1980 are reflected in the characters’ actions, states of waiting, and levels of communication from a dramaturgical perspective. The research is based on qualitative content analysis combined with a dramaturgical analysis of the play text. In this framework, the study first evaluates the historical and social conditions of the period in which the play was produced, focusing on how the political repression following the September 12, 1980, military coup and the process of neoliberal transformation shaped the background of the play. The play text is then analysed through the dramatic functions of the characters, their states of inactivity, and their waiting practices within this historical context. Finally, based on the findings derived from character analysis, the dramatic structure of the play is examined through time, space, and situational organization. The study concludes that Kamyon is not merely a thematic narrative, but a dramatic text in which historical conditions shape the dramatic structure through the characters and their actions.
Özet
Bu çalışma, Memet Baydur’un Kamyon adlı oyununu, karakterlerin tarihsel bağlam içindeki konumlanışları üzerinden ele alarak oyunun dramatik yapısını çözümlemeyi amaçlamaktadır. 1980 sonrası Türkiye’de yaşanan siyasal, ekonomik ve toplumsal dönüşümlerin, oyundaki karakterlerin eylem biçimlerine, bekleme hâllerine ve iletişim düzeylerine nasıl yansıdığı çalışma içerisinde dramaturjik bir perspektifle incelenmiştir. Araştırma, nitel araştırma yöntemleri çerçevesinde kurgulanan içerik analizine, oyun metninin tarihsel bağlam ekseninde gerçekleştirilen dramaturjik çözümlemesine dayanmaktadır. Bu doğrultuda çalışmada öncelikle oyunun yazıldığı dönemin tarihsel ve toplumsal koşulları değerlendirilmiş; 12 Eylül 1980 askeri darbesi sonrası ortaya çıkan siyasal baskı ortamı ve neoliberal dönüşüm sürecinin oyunun arka planına nasıl ve ne şekilde yansıdığı yapılan tarihsel değerlendirme üzerinden incelenmiştir. Ardından oyun metni, karakterlerin bu tarihsel bağlam içindeki dramatik işlevleri, eylemsizlik durumları ve bekleme pratikleri üzerinden çözümlenmiştir. Son aşamada ise karakter çözümlemelerinden ulaşılan bulgulardan hareketle oyunun dramatik yapısı, zaman, mekân ve oyundaki durumlar üzerinden yapılan dramaturjik incelemeyle değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda, Kamyon oyununun, yalnızca tematik bir anlatı değil; tarihsel koşulların karakterler aracılığıyla dramatik yapıyı belirlediği bir oyun metni olduğu yapılan kalitatif tespitler neticesinde ortaya konulmuştur.