24 DİVAN ŞAİRİ ADINA TERTİP EDİLMİŞ BİR KUR’A FÂL-NÂMESİ ÜZERİNE

Özet

Yıldız-nâme, tefe’’ül-nâme, hurşîd-nâme, ihtilâc-nâme, kıyâfet-nâme ve kehânet-nâme gibi farklı birçok adla yazılmış fâl-nâmeler, geleceğin bilinmesi amacıyla kaleme alınmış yoruma dayalı eserlerdir. Osmanlının fal kültürü, edebiyat geleneğine de yansımıştır. Hamdullah Hamdî’nin Kıyâfet-nâme’si, Cem Sultan’ın Fâl-i Reyhân-ı Cem Sultan’ı, Zaîfî’nin Fâl-i Murgân’ı, Kefeli Hüseyin’in Râz-nâme’si, Fedâyî’nin Fâl-nâme-i Kur’ân-ı Azîm’i konuyla ilgili belli başlı eserlerdir. Bu makalede; Emrî, Bâkî, Cevrî, Hayretî, Hayâlî, Zerrâkî, Zâtî, Rûhî, Sürûrî, Şehrî, Sun’î, Tıflî, Zuhûrî, Ubeydî, Gınâyî, Fuzûlî, Kabûlî, Keşfî, Lâmi’î, Meşâmî, Nef’î, Visâlî, Hem-demî ve Yahyâ adlı divân şairlerinin mahlasları kullanılarak, onlar adına tertip edilmiş müellifi kesin olarak bilinmeyen manzûm bir fâl-nâme metni incelenmiştir. 24 fal niyeti eserin konusunu oluşturur. Fal-nâme’de, her varağın a ve b sayfalarında; iki divân şairinin adı ve aaxa şeklinde kafiyelenen altışar bent yer almıştır. Divân şiirinde fâl-nâme geleneğinden kısaca bahseden bir girişten sonra eser incelenmiş, Fâl-nâme’nin transkribeli çeviri yazısı ve eski harfli metninin tıpkıbasımı makalenin sonunda yer almıştır.