ÇAĞATAY TÜRKÇESİYLE YAZILMIŞ “YETMİŞ İKİ FARZ” ADLI ESERİN SÖZ DİZİMİ ÖZELLİKLERİ (KELİME GRUBU İNCELEMESİ – ÇEVRİYAZI – AKTARIM – TIPKIBASIM)

Özet

Bu çalışmada Çağatay Türkçesiyle yazılmış “Yetmiş İki Farz” adlı eserdeki kelime grupları incelenmiştir. Dil özelliklerine bakıldığında metnin Çağatay Türkçesinin klasik sonrası devrinde (M. 1600 – 1921) yazıldığı söylenebilir. Metnin konusu adından da anlaşılacağı üzere İslam’ın yetmiş iki farzını ortaya koymaktır. Türk dünyasında X. yüzyıldan itibaren “Otuz İki Farz”, “Elli Dört Farz”, “Yetmiş İki Farz” adlarıyla birçok eser kaleme alınmıştır. Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde metindeki kelime grupları incelenmiştir. Metinde yer alan bütün kelime grupları değerlendirme kapsamına alınmış, bunların istatistikleri çıkarılmıştır. İkinci bölümde metnin çevriyazısı yapılmış, üçüncü bölümde metin Türkiye Türkçesine aktarılmış, dördüncü ve son bölümde ise tıpkıbasım verilmiştir. Metinde en fazla sıfat tamlaması kullanılmıştır. Sıfat tamlamasını isim tamlaması izlemiştir. İsim tamlamalarıyla metindeki kavramlar birbirleriyle ilişkilendirilmiş, sıfat tamlamalarıyla da bu kavramların içerikleri yalın bir biçimde yansıtılmıştır. Bu durum metnin konusuyla uyumluluk arz eder. Bu tarz eserlerin çeşitli yönleriyle ortaya konulması, hem Çağatay Türkçesinin teorik dil birikimine hem de kültür dünyamıza önemli katkılar sunacaktır.