Journals / Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi / 2016 / Sayı: 40

AN IMPORTANT CONTRIBUTION OF SULTAN ABDULHAMID II TO OTTOMAN EDUCATION SYSTEM: THE SCHOOLS BUILT ON SULTAN’S LAND

SULTAN II. ABDÜLHAMİD’İN OSMANLI EĞİTİMİNE YAPTIĞI ÖNEMLİ BİR KATKI: EMLÂK-I HÜMÂYÛN’A İNŞA EDİLEN OKULLAR

Pages
151–176
DOI
—

Abstract

The era of II. Abdülhamid is the era in which the modernization arrives its last level in Ottoman education system. In Istanbul and in town, many modern institutions of education were opened from primary school to secondary school. In this period, it is known that a great mass of refugee emigrated from the land lost outside country, to Istanbul and Anatolia. It was a general problem to increase the rate of literacy of both the existing population and the refugee. Sultan built many schools for both ottoman citizens and refugee who he placed in his lands and thus made an important contribution to education. A large number of these schools were ibtidâi training at the level of elementary schools. In addition to this, it is known that secondary school and madrasah were built.In this work, the schools built on sultan’s lands during II. Abdülhamid era and the distribution of these schools according to provinces are scientifically analyzed.

Özet

II. Abdülhamid dönemi, Osmanlı eğitim sisteminde modernleşmenin üst düzeylere geldiği bir devir olma özelliğini taşır. İstanbul ve taşrada, ilköğretimden ortaöğretime kadar bir çok modern eğitim kurumunun açılışı gerçekleştirilmiştir. Bu dönemde, ülke dışında kaybedilen topraklardan, İstanbul ve Anadolu’ya kitleler halinde muhacir göçünün yaşandığı bilinen bir vakadır. Gerek mevcut nüfusun gerekse göçmenlerin okur-yazar oranının yükseltilmesi olayı genel bir sorundu. Padişah, hem Osmanlı vatandaşları için hem de bizzat kendi arazilerine yerleştirdiği muhacirler için birçok okul inşa ettirerek Osmanlı eğitimine önemli bir katkı sağlamıştır. Bu okulların büyük bir bölümü, ilköğretim düzeyinde eğitim veren ibtidâi mekteplerinden oluşmaktaydı. Bunun yanında az da olsa, rüşdiye ve medresenin de inşa edildiği bilinmektedir.

Keywords: II. Abdülhamid, eğitim, emlâk-ı hümâyûn, ibtidâi mektebi, rüşdiye, medrese