KRONİK TİNER İNHALASYONUNUN SIÇAN AKCİĞER VE KARACİĞER DOKULARI LİPİD PEROKSİDASYONLARINA ETKİSİ*

Özet

Sanayide yaygın olarak kullanılarak tinerin, gençler tarafından narkotik amaçla kullanılmasının giderek artması ciddi sağlık bozuklukları yanında sosyal problemlerin de gelişmesine yol açmaktadır. Birçok uçucu bileşik ve tiner gibi organik madde karışımları, deney hayvanlarına çeşitli yollarla tatbik edilerek, bazı organ lipid peroksidasyonları üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Bu çalışmada yüksek doz tiner koklatılan sıçanların akciğer ve karaciğer dokularında lipid peroksidasyon (TBA­ RS) düzeyleri, glutatyon (GSH) düzeyleri ve süperoksid dismutaz (SOD) aktiviteleri incelenmiştir. Araştırmada 30 adet Wistar Albino sıçan kullanılmıştır. Bunlardan 15 tanesine 5 hafta süre ile günde iki kez 1'er saat özel cam kafeslerde tiner inhale ettirilmiş, inhalasyon süresi tamamlandığında akciğer ve karaciğer dokuları incelenmeye alınmıştır. Doku homojenatlarında TBA­RS düzeyleri (MDA+4­DHA) tiyobarbiturik asid yöntemi, GSH düzeyleri Fairbanks'in DTNB yöntemi, SOD aktiviteleri ise Sun'in nitroblue tetrazolium yöntemine uygun olarak çalışılmıştır. Kontrol grubu ve tiner inhale eden sıçan grupları karşılaştırıldığında TBA­RS düzeylerinde artma (p: 0.000) GSH düzeyleri ve SOD aktivitelerinde ise azalma (p: 0.000) kaydedilmiştir. Kronik tiner inhale eden sıçan grubunda serbest radikal oluşumunun artması, SOD aktivitelerinde düşmelere ve buna bağlı olarak lipid peroksidasyon düzeylerinde yükselmelere yol açmaktadır. GSH düzeylerindeki azalmalar ise artmış olan ütilizasyona bağlanabilir.