Journals / Kader / 2017 / Cilt: 15 - Sayı: 1

MÜTEAHHİRUN DÖNEMİN BİR MÜTEFEKKİRİ OLARAK SADRUŞŞERÎA ES-SÂNÎ’NİN İLMÎ KİŞİLİĞİ VE KELÂMI YENİDEN DÜZENLEME ÇABASI

Journal
Kader
Pages
125–149
Publication Date
2017-01-15
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Makalemizde onun mantık, astronomi, tasavvuf, edebiyat alanlarındaki ilmi kişiliği ve kelâm ilmini yeniden düzenleme çabası ele alınmıştır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Sadruşşerîa, İslam düşüncesinde özgün eserler ortaya koyabilme başarısını gösteren bir isimdir.
📊
Key Findings & Data:O, aklî ve felsefî ilimlerden mantık, kelâm ve astronomi ilimlerini içeren Ta’dîlu’l-Ulûm adlı ansiklopedik bir kitap yazmıştır.
💡
Conclusion & Impact:Makalemizde onun mantık, astronomi, tasavvuf, edebiyat alanlarındaki ilmi kişiliği ve kelâm ilmini yeniden düzenleme çabası ele alınmıştır.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Sadruşşerîa · Ta’dîl · Tavdîh

Özet

Sadruşşerîa, İslam düşüncesinde özgün eserler ortaya koyabilme başarısını gösteren bir isimdir. O, aklî ve felsefî ilimlerden mantık, kelâm ve astronomi ilimlerini içeren Ta’dîlu’l-Ulûm adlı ansiklopedik bir kitap yazmıştır. Kaynaklar Sadruşşerîa’nın, usûl ve fıkıhta olduğu kadar, hadis, tefsir, mantık, kelâm, felsefe, matematik, geometri, astronomi, sarf, nahiv, lügat, edebiyat ve belagat ilimlerinde uzman olduğunu belirtir. Sadruşşerîa, söz konusu eserinde kelâm ilminde pek rastlanılmayan bir girişimde bulunarak tasavvufî konulara geniş yer vermiştir. O, Tasavvufu kelâm ilminin konuları içine alma girişimiyle Hâris el-Muhâsibî’nin geleneğini gündeme getirmiştir. Sadruşşerîa’nın tasavvuf ilmine olan bu tavrından, özellikle felsefe ve mantığı Hanefî-Mâturidî kelâm ve usûl ilmine dâhil etmesinden dolayı onu bu ekolün Gazzâli’si olarak görmek de mümkündür. Makalemizde onun mantık, astronomi, tasavvuf, edebiyat alanlarındaki ilmi kişiliği ve kelâm ilmini yeniden düzenleme çabası ele alınmıştır.

🔖

Cite This Article

Chyıbylov, K. (2017). MÜTEAHHİRUN DÖNEMİN BİR MÜTEFEKKİRİ OLARAK SADRUŞŞERÎA ES-SÂNÎ’NİN İLMÎ KİŞİLİĞİ VE KELÂMI YENİDEN DÜZENLEME ÇABASI. Kader, Cilt: 15 - Sayı: 1, 125–149. https://ajindex.com/articles/96742

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (15)

  1. Ay, Mahmut, Sadruşşerîa’da Varlık Ta’dîlu’l-ulûm Temelinde Kelâm-Felsefe Karşılaşması, 1. bs., Ankara: İlahiyat, 2006.
  2. Aydın, Cengiz - Aydın, Gülseren, “Batlamyus”, DİA, V, 196-99.
  3. Aydın, Ömer, “Sadruşşerîa es-Sani’ye Göre İnsan Hürriyeti ve Fiilleri”, doktora tezi, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 1996. Aynî, M. Ali, “Türk Mantıkçıları”, Dar’ul-Funûn İlahiyat Fakültesi Mecmuası, 3/10, (1928): 49-64. Bağdâdî, İsmâîl Pâşâ, Hediyyetü’l-Ârifîn Esmâü’l-Müellifîn ve’l-Musannifîn, İstanbul: Milli Eğitim Basımevi, 1955.
  4. Barthold, V. Viladimiroviç, Moğol İstilasına Kadar Türkistan, haz. Hakkı Dursun Yıldız, 1. bs., İstanbul: Kervan Yayını, 1981.
  5. Barthold, V. Viladimiroviç, Orta Asya Türk Tarihi Dersleri, haz. Hüseyn Dağ, 1. bs., Ankara: Çağlar Yayınları, 2004.
  6. Barthold, W., “Burhân Ailesi” İA, II, 839-40.
  7. Bedir, Mürteza, “Osmanlı Öncesi Türk Hukuk Tarihi Yazıcılığı”, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi (TALİD), 3/5, (2005): 27-84.
  8. Brockelmann, Carl, Târîhu’l-Adabi’l-Arabiyyi, trc. Muhammed Garib v.dğr., Mısır: el-Hey’etu’l-Mısrıyye el-Âmme li’l-Kitab, 1995. Buhârî, Nâsıruddîn, Tuhfetü’z-Zâirîn, haz. Molla Muhammed Mahdûm, Buhârâ: 1328/1910.
  9. Buhoriy, Sadriddin Salim, İkki Yüz Etmiş Etti Pir, Buhora: 2006.
  10. Cebecioğlu, Ethem, Tasavvuf Terimleri ve Deyimleri Sözlüğü, 5. bs., İstanbul: Ağaç Kitabevi Yayınları, 2009. Çelebî, Kâtib, Keşfu’z-Zunûn an Esâmi’l-Kutubi ve’l-Funûn, haz. Şerafettin Yaltkaya ve Kilisli Rifat Bilge, İstanbul: Milli Eğitim Basımevi, 1971.
  11. Çelebi, Kâtip, Mîzânü’l-Hakk fî İhtiyâri’l-Ahakk, haz. Orhan Şaik Gökyay, İstanbul: Tercüman 1001 Temel Eser, 1980.
  12. Evkuran, Mehmet, “Kelâm İlminin Yeniden İnşası Sözünün Anlamı ve İçeriği Üzerine”, Kelâm İlmi’nin Yeniden İnşasında Geleneğin Yeri: Koordinasyon Toplantısı ve Sempozyum Bildirileri, Elazığ: Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, 2004, 187. Fehd, Tevfîk “İlm-i Felek” DİA, XXII, 126-29. İbn Kutlûbuğa, Zeynuddîn, Tâcu’t-Terâcim fî Tabakâti’l-Hanefiyye, Bağdat: Matba’tu’l-Ânî, 1962. İbn Manzûr, Lisânü’l-Arab, nşr. Emîn M. Abdülvehhâb - M. Sâdık el-Ubeydî, Beyrût: Dârü İhyâ-i’t-Turâsi’l-Arabiy, 1419/1999.
  13. İdrisov, K. H, “Mistiçeskie Vzglyadı Ubaydulla İbn Mas’ud Buhari, İzvestnogo Kak Sadr Aş-Şari’a”, ed. Safar Abdullo, Sufizm V İrane İ Sentralnoy Azii, Materialı Mejdunarodnoy Konferensii, Almatı 2-3 Maya 2006, 254-55. Buhârî, Nâsıruddîn, Tuhfetü’z-Zâirîn, haz. Molla Muhammed Mahdûm, Buhârâ: 1328/1910.
  14. Buhoriy, Sadriddin Salim, İkki Yüz Etmiş Etti Pir, Buhora: 2006.
  15. Cebecioğlu, Ethem,