AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThis study provides a foundation for applications to conservation boards for the preservation of structures that maintain their authenticity but are in a dormant state.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Although successful examples of industrial heritage conservation are becoming increasingly common in Turkey, as well as worldwide, there is currently no comprehensive and integrated industrial heritage conservation example in Isparta, which has hosted numerous historical industrial structures such as carpet factories, leather factories, sulfur factories, and rose oil factories. The situation of rose oil factories, which have evolved from regional production to an industrial scale and are therefore significant in the context of industrial heritage, is particularly striking. Many of the factories built for rose oil production in the past have been demolished and have not survived to the present day. In this study, information about rose cultivation and rose oil production in Isparta was obtained from written and visual archives. The progress of rose cultivation in the region was examined, and determinations were made regarding the rose oil factories. The efforts made to protect and register these factories as industrial heritage were documented. The study utilized methods such as on-site observation, photographic documentation, and measurements for survey drawings, along with archival documents from factories and institutions. Determinations were also made for the Isparta rose oil factories. Attention was drawn to the necessity of preserving the Güneykent Old Rose Oil Factory, which is the most qualified and oldest existing example among these factories, as part of the industrial heritage. An application was made for its registration. The reasons for registering the building were addressed within the framework of the common principles of ICOMOS-TICCIH, emphasizing the importance of registration reasons in the conservation of industrial heritage and aiming to reveal the process of registration. This study provides a foundation for applications to conservation boards for the preservation of structures that maintain their authenticity but are in a dormant state.
Özet
Endüstri mirasının korunması konusunda, dünyada olduğu gibi Türkiye’de de giderek yaygınlaşan başarılı örnekler karşımıza çıkmasına rağmen, halı fabrikasından, deri fabrikasına, kükürt fabrikasından, gülyağı fabrikalarına pek çok tarihi sanayi yapısına ev sahipliği yapmış Isparta’da da, henüz kapsamlı ve bütünleşik bir endüstri mirası koruma örneği bulunmamaktadır. Özellikle yöresel bir üretimin (fabrika) sanayi ölçeğine evirildiği ve bu nedenle endüstri mirası bağlamında önem arz eden gül yağı fabrikalarının durumu çarpıcıdır. Tarihsel süreçte gül yağı endüstrisi için inşa edilmiş fabrikaların büyük bir kısmı yıkılarak günümüze ulaşamamıştır. Bu çalışma kapsamında yazılı ve görsel arşivlerden Isparta gülcülüğü ve gül yağı üretimine ait bilgilere ulaşılmış, gülcülüğün bölgede nasıl ilerlediği ortaya konularak, gülyağı fabrikalarına ilişkin tespitlerde bulunulmuş, bu fabrikanın endüstri mirası kapsamında koruma altına alınmasına yönelik yapılan girişimler belgelerle ortaya konulmuştur. Çalışmada yerinde gözlem, fotoğrafla belgeleme, ölçüm ile rölöve krokilerinin çıkarılması gibi yöntemlerden yararlanılmış, yanı sıra fabrika ve kurumların arşiv belgelerinden faydalanılmıştır. Isparta gülyağı fabrikalarına ait tespitlerde de bulunulmuştur. Bu fabrikalar içerisinde en nitelikli ve günümüzde mevcut en eski örnek olan Güneykent Eski Gülyağı Fabrikası’nın endüstri mirası kapsamında koruma altına alınması gerekliliğine dikkat çekilmiş ve tescil altına alınması için başvuruda bulunulmuştur. Yapının tescil gerekçeleri ICOMOS-TICCIH ortak ilkeleri kapsamında ele alınmış ve endüstri mirasının korunmasında tescil gerekçelerinin önemine dikkat çekilerek, tescil sürecinin nasıl gerçekleştiği ortaya konmaya çalışmıştır. Bu çalışma ile özgünlüğünü koruyan ancak atıl durumda kalan yapıların korunmasında koruma kurullarına yapılacak başvurular için bir altlık oluşturulmuştur.