Journals / Akademik MATBUAT / 2023 / Cilt: 7 Sayı: 1

THE HISTORY OF SALUR KAZAN TUTSAK OLUP OGLU URUZ CIKARDIGI BOY

SALUR KAZAN TUTSAK OLUP OĞLU URUZ ÇIKARDIĞI BOY’UN TARİHİ

Pages
24–74
Publication Date
2023-07-19
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In this study, the history of Salur Kazan Tutsak Olup Oglu Uruz Cikardigi Boy in Dede Korkut was examined.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The eleventh epic in the Book of Dede Korkut is Salur Kazan Tutsak Olup Oglu Uruz Cikardigi Boy.
📊
Key Findings & Data:Kuts and Kuzs/Kases/Kazs, who migrated from Central Asia to the southern region of the Caspian Sea in B.C. 2500 and B.C. 1700 and spread here and dominated Mesopotamia, are among the oldest Turkish communities in history.
💡
Conclusion & Impact:In this study, the history of Salur Kazan Tutsak Olup Oglu Uruz Cikardigi Boy in Dede Korkut was examined.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Dede Korkut · Salur Kazan · Kazan

Abstract

The eleventh epic in the Book of Dede Korkut is Salur Kazan Tutsak Olup Oglu Uruz Cikardigi Boy. There are many historical-epic-legendary-mythological layers in Salur Kazan Tutsak Olup Oglu Uruz Cikardigi Boy, the oldest of which dates back to the depths of history. There are two main historical-geographical-literary-cultural layers in Salur Kazan Tutsak Olup Oglu Uruz Cikardigi Boy: the Lower Layer and the Upper Layer. The Lower Layer consists of the Oldest Periods Layer, the Scythian/Saka-Xiongnu-Kangju-Wusun Layer, the Gokturk-Turgesh Layer, the Oghuz Layer. Kuts and Kuzs/Kases/Kazs, who migrated from Central Asia to the southern region of the Caspian Sea in B.C. 2500 and B.C. 1700 and spread here and dominated Mesopotamia, are among the oldest Turkish communities in history. The names Guz and Oguz come from the same root. It is seen that the name and memories of Guz/Kuz/Kaz continued in various Turkish communities in the Scythians/Saka and Oghuzs throughout the historical process. Kazan in Dede Korkut is the legendary ruler of the Oghuzs, Oguz Han. The name Kazan in Dede Korkut means Kaz Han and it menas “Kazs Khan”. Oguz Han, that is, Guz/Kuz Han with oldest pronunciation, means “Kuzs Khan” with its oldest pronunciation. Kazs and Kuzs are the same group. Kaz Han (Kazan) and Kuz Han (Oguz Han) are two different variants of the same name that have been differentiated in the historical process. Contrasting with other Dede Korkut epics and having common roots with Kazılık Koca Oğlu Yigenek Boyu, Salur Kazan Tutsak Olup Oglu Uruz Cikardigi Boy is related to the Kazan type in the lower layer dating back to B.C. It is understood that the Salur Kazan Tutsak Olup Oglu Uruz Cikardigi Boy had a lower layer dating back to the Scythian/Saka-Xiongnu-Kangju-Wusun period. A lower layer of Salur Kazan Tutsak Olup Oglu Uruz Cikardigi Boy is related to the Gokturk-Turgesh period. A lower layer of Salur Kazan Tutsak Olup Oglu Uruz Cikardigi Boy is related to the Oghuz period. The existence of a Turkmenistan variant called Salir Gazanin Kamalmaki of the Salur Kazan Tutsak Olup Oglu Uruz Cikardigi Boy, many place names mentioned in the epic, as well as similarities with other rumors and epics, date back to before the 10th-11th centuries, when Oghuzs were in Central Asia. The top layer of Salur Kazan Tutsak Olup Oglu Uruz Cikardigi Boy is related to the later periods. In this study, the history of Salur Kazan Tutsak Olup Oglu Uruz Cikardigi Boy in Dede Korkut was examined.

Özet

Dede Korkut Kitabı’ndaki on birinci boy Salur Kazan Tutsak Olup Oğlu Uruz Çıkardığı Boy’dur. Salur Kazan Tutsak Olup Oğlu Uruz Çıkardığı Boy’da en eskisi tarihin derinliklerine uzanan birçok tarihi-destani-efsanevi-mitolojik tabaka bulunmaktadır. Salur Kazan Tutsak Olup Oğlu Uruz Çıkardığı Boy’da tarihi-coğrafi-edebi-kültürel olarak başlıca iki tabaka bulunmaktadır: Alt Tabaka ve Üst Tabaka. Alt Tabaka En Eski Devirler Tabakası, İskit/Saka-Hun-Kanglı-Usun Tabakası, Göktürk-Türgiş Tabakası, Oğuz Tabakası’ndan oluşmaktadır. M.Ö. 2500 ve M.Ö. 1700 yıllarında Orta Asya’dan Hazar Denizi’nin güney bölgesine göç ederek burada yayılan ve Mezopotamya’da hakimiyet kuran Kutlar ve Kuzlar/Kaslar/Kazlar tarihteki en eski Türk toplulukları arasında yer almaktadırlar. Guz ile Oğuz adı aynı kökten gelmektedir. Guz/Kuz/Kaz adının ve hatıralarının tarihi süreç içerisinde İskitler/Sakalar ve Oğuzlarda, çeşitli Türk topluluklarında devam ettiği görülmektedir. Dede Korkut’taki Kazan, Oğuzların efsanevi hükümdarı Oğuz Han’dır. Dede Korkut’taki Kazan adı Kaz Han demektir ve “Kazların Hanı” anlamındadır. Oğuz Han, yani en eski söylenişiyle Guz/Kuz Han adı ise “Oğuzların Hanı”, yani en eski söylenişiyle “Guzların/Kuzların Hanı” demektir. Kazlar ile Kuzlar aynı topluluktur. Kaz Han (Kazan) ile Kuz Han (Oğuz Han) aynı adın tarihi süreç içerisinde farklılaşmış iki ayrı varyantıdır. Diğer Dede Korkut boyları ile çelişen ve Kazılık Koca Oğlu Yigenek Boyu ile ortak kökleri olan Salur Kazan Tutsak Olup Oğlu Uruz Çıkardığı Boy’daki Kazan, Milattan Önceki dönemlere uzanan alt tabakadaki Kazan tipi ile ilgilidir. Salur Kazan Tutsak Olup Oğlu Uruz Çıkardığı Boy’un İskit/Saka-Hun-Kanglı-Usun dönemine uzanan bir alt tabakası olduğu anlaşılmaktadır. Salur Kazan Tutsak Olup Oğlu Uruz Çıkardığı Boy’un bir alt tabakası Göktürk-Türgiş dönemiyle ilgilidir. Salur Kazan Tutsak Olup Oğlu Uruz Çıkardığı Boy’un bir alt tabakası Oğuz dönemiyle ilgilidir. Salur Kazan Tutsak Olup Oğlu Uruz Çıkardığı Boy’un Salır Gazanın Kamalmakı adlı Türkmenistan varyantının olması, boyda geçen birçok yer adı, ayrıca diğer rivayet ve destanlar ile benzerlikleri, bu boyun tarihi köklerinin Oğuzlar’ın Orta Asya’da bulundukları 10.-11. yüzyıllardan daha eski bir tarihe ait olduğunu göstermektedir. Salur Kazan Tutsak Olup Oğlu Uruz Çıkardığı Boy’un en üst tabakası sonraki dönemlerle ilgilidir. Bu çalışmada Dede Korkut’taki Salur Kazan Tutsak Olup Oğlu Uruz Çıkardığı Boy’un tarihi incelenmiştir.

🔖

Cite This Article

EYÜBOĞLU, D. C. (2023). THE HISTORY OF SALUR KAZAN TUTSAK OLUP OGLU URUZ CIKARDIGI BOY. Akademik MATBUAT, Cilt: 7 Sayı: 1, 24–74. https://ajindex.com/articles/956735

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (28)

  1. Aça, Mehmet (2003). “Türk Kahramanlık Destanlarının Öksüz-Yetim Bahadırları”, Millî Folklor, S. 58, s. 67-75.
  2. Aça, Mehmet (2011). “İki Sır İki Kahraman: Uşun Koca Oğlu Segrek ile Kozı Körpeş”, Millî Folklor, S. 90, s. 26-36.
  3. Agacanov, Sergey Grigoreviç (2015). Oğuzlar. Çev. Ekber N. Necef ve Ahmet Annaberdiyev. İstanbul:
  4. Selenge Yayınları.
  5. Ahincanov, Sercan M. (2009). Kıpçaklar - Türk Halklarının Katalizör Boyu. İstanbul:
  6. Selenge Yayınları.
  7. Ahmetbeyoğlu, Ali (2007). "Kubrat Han ve Büyük Bulgar Devleti'nin Kuruluşu", Karadeniz Araştırmaları, S. 13 (Bahar 2007), s. 35-42.
  8. Aliyev, Kamran (2018). Açık Kitap: Dede Korkut. Akt. Rabia Işık. İstanbul:
  9. Ötüken Neşriyat. Aristov, Nikolay Aleksandroviç (2014). Türk Halklarının Etnik Yapısı. İstanbul:
  10. Selenge Yayınları.
  11. Aydoğdu, Betül (2006). “Şan Kızı Destanı Hakkında Bir Değerlendirme”, Türklük Bilimi Araştırmaları, 19, 257-268.
  12. Balkan, Kemal (1990). “Eski Önasya'da Kut (Veya Gut) Halkının Dili ile Eski Türkçe Arasındaki Benzerlik”, Erdem, 6 (16), s. 1-64.
  13. Barthold, Vasiliy Vladimiroviç (2004). Orta Asya Türk Tarihi -Dersleri-. Ankara:
  14. Çağlar Yayınları.
  15. Bayat, Fuzuli (2006). Ana Hatlarıyla Türk Şamanlığı. İstanbul:
  16. Ötüken Neşriyat. Bayat, Fuzuli (2016).
  17. Mitten Tarihe, Sözden Yazıya Dede Korkut Oğuznameleri. İstanbul:
  18. Ötüken Neşriyat. Beydili, Celal (2005). Türk Mitolojisi Ansiklopedik Sözlük, çev. Eren Ercan. Ankara:
  19. Yurt Kitap Yayın. Boratav, Pertev Naili (2012). Türk Mitolojisi / Oğuzların - Anadolu, Azerbaycan ve Türkmenistan Türklerinin Mitolojisi. Çev. Recep Özbay. Ankara:
  20. BilgeSu Yayıncılık. Budagov, B. E. (1994). Türk Uluslarının Yer Yaddaşı. Bakü: Elm. Çoruhlu, Yaşar. (2015). Türk Mitolojisinin Ana Hatları. İstanbul:
  21. Kabalcı Yayıncılık. Demir, Necati (2017). Ulu Han Ata Bitigi - Türklerin En Eski Destanı. İstanbul:
  22. Ötüken Neşriyat. Derman, Ayşegül ve Aslan, Zeynep (2016). “Çevre Eğitimi İçin Kültürel Bir Bakış Açısı: Dede Korkut Hikâyeleri”. Turkish Studies, Volume 11/14, s. 201-220.
  23. Durmuş, İlhami (2017). İskitler. Ankara:
  24. Akçağ Yayınları.
  25. Durmuş, İlhami (2018). “Sumerlilerin Kökeni ve Kültürü”, Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 5 (17 Ek), s. 177-200.
  26. Duymaz, Ali (1996). “Kıpçak Sahası Türk Destanlarında Bir Oğuz Alpı: Salur Kazan”, Millî Folklor, S. 31-32, s. 49-59.
  27. Duymaz, Ali (1997). Bir Destan Kahramanı Salur Kazan. İstanbul:
  28. Ötüken Neşriyat. Ekici, Metin (2019). Dede Korkut Kitabı Türkistan/Türkmen Sahra Nüshası, Soylamalar Ve 13. Boy, Salur Kazan'ın Yedi Başlı Ejderhayı Öldürmesi, Orijinal Metin (Tıpk