Journals / Akademik Tarih ve Araştırmalar Dergisi / 2023 / Cilt: 6 Sayı: 8

OSMANLI DEVLETİN’DE TEMEL HAK ve HÜRRİYETLERİN ANAYASAL NİTELİKTEKİ YASAL METİNLERE YANSIMASI

Pages
81–133
Publication Date
2023-06-30
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Modernleşme sürecine giren Osmanlı Devleti’nin kişi hak ve hürriyetleri hususunda Batı dünyasında gerçekleşen düzenlemelere kayıtsız kalamadığını ve devletin içinde bulunduğu şartlar itibariyle hem dışarıdan hem içeriden gelen baskılar sonucunda yapılan düzenlemeleri de ele alınarak anayasal döneme geçiş ile anayasal metinlerde düzenlenmiş olan kişi hak ve hürriyetleri de incelenmiştir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Bu çalışmada öncelikle modern anlamda insan hakları kavramının teorik olarak ne manaya geldiğini izah etmeye çalışılmıştır.
📊
Key Findings & Data:Yazımız kapsamında konu temel hak ve hürriyetlerin anayasal metinlere yansıması olduğundan dolayı hukuki açıdan da bu hakların neler olduğu incelenmiştir.
💡
Conclusion & Impact:Modernleşme sürecine giren Osmanlı Devleti’nin kişi hak ve hürriyetleri hususunda Batı dünyasında gerçekleşen düzenlemelere kayıtsız kalamadığını ve devletin içinde bulunduğu şartlar itibariyle hem dışarıdan hem içeriden gelen baskılar sonucunda yapılan düzenlemeleri de ele alınarak anayasal döneme geçiş ile anayasal metinlerde düzenlenmiş olan kişi hak ve hürriyetleri de incelenmiştir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:insan hakları · osmanlı devleti · tanzimat dönemi

Özet

Bu çalışmada öncelikle modern anlamda insan hakları kavramının teorik olarak ne manaya geldiğini izah etmeye çalışılmıştır. Yazımız kapsamında konu temel hak ve hürriyetlerin anayasal metinlere yansıması olduğundan dolayı hukuki açıdan da bu hakların neler olduğu incelenmiştir. Batı dünyasında kişi hak ve hürriyetlerinin gelişimini ele alırken, yine Batı dünyasında insan hakları açısından adeta temel niteliğe sahip düzenlemeler irdelenmiştir. Dini esaslara bağlı bir devlet olan Osmanlı Devleti’nin klasik döneminde insan hakları tamamıyla İslam Hukuku esaslarına tabi idi. Bu sebeple kişi hakları ve hürriyetlerine İslam Hukukunun nasıl yaklaşım gösterdiğine atıfta bulunulmuştur. Osmanlı Devleti, kendi çıkarları doğrultusunda ve kurduğu bir takım sistemlerin uygulama sahasında İslam Hukuku esaslarıyla çelişmesi durumunda şer’i hukuk kaidelerinden uzaklaşmada bir beis görmediğini bilakis böyle bir durumda kişi hak ve hürriyetlerini ihlal ettiği tespit edilmiştir. Modernleşme sürecine giren Osmanlı Devleti’nin kişi hak ve hürriyetleri hususunda Batı dünyasında gerçekleşen düzenlemelere kayıtsız kalamadığını ve devletin içinde bulunduğu şartlar itibariyle hem dışarıdan hem içeriden gelen baskılar sonucunda yapılan düzenlemeleri de ele alınarak anayasal döneme geçiş ile anayasal metinlerde düzenlenmiş olan kişi hak ve hürriyetleri de incelenmiştir.

🔖

Cite This Article

SEÇKİN, A. (2023). OSMANLI DEVLETİN’DE TEMEL HAK ve HÜRRİYETLERİN ANAYASAL NİTELİKTEKİ YASAL METİNLERE YANSIMASI. Akademik Tarih ve Araştırmalar Dergisi, Cilt: 6 Sayı: 8, 81–133. https://ajindex.com/articles/951652

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (24)

  1. Abadan Yavuz, Savcı Bahri, Türkiye’de Anayasal Gelişmelere Bir Bakış, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları, Ankara, 1959.
  2. Ahmed Akgündüz, Osmanlı Kanunnameleri ve Hukuki Tahlilleri Osmanlı Hukukuna Giriş ve Fatih Devri Kanunnameleri, 1. Cilt, Osmanlı Araştırmaları Vakfı Yayınları, İstanbul, 1990.
  3. Akgündüz Ahmet, Öztürk Said, Bilinmeyen Osmanlı, Osmanlı Araştırma Vakfı Yayınları, İstanbul, 2000.
  4. Akıllıoğlu Tekin, İnsan Hakları, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları, No: 7, Ankara, 1995.
  5. Akyılmaz Gül, Siyasi Tarih, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2015.
  6. Anayurt Ömer, Hukuka Giriş ve Hukukun Temel Kaynakları, On Birinci Basım, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2011.
  7. Ansay Şakir, Hukuk Tarihinde İslam Hukuku, Turhan Kitabevi, Ankara, 2002.
  8. Armağan Servet, Memleketimizde Anayasa, Seçimler ve Anayasa Mahkemesi, Fakülteler Matbaası, İstanbul, 1975.
  9. Arsel İlhan, Teokratik Devlet Anlayışından Demokratik Devlet Anlayışına, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları, Ankara, 1975.
  10. Ataman Pelin Zeynep, Avukatlar İçin El Kitabı 1-Savunma Etiği, Türkiye Barolar Birliği ve Karakatür Yayınları, İstanbul, 2012.
  11. Atay Cevdet, Hukuka Giriş, Hukuksal Kavramlar ve Kurumlar, Sentez Yayınları, Bursa, 2012.
  12. Atay Ethem Ender, Hukuk Başlangıcı, 5. Baskı,
  13. Gazi Kitabevi, Ankara, 2017.
  14. Aybay Aydın, Aybay Rona, Hukuka Giriş, 4. Baskı, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 2007.
  15. Aydın Akif Mehmet, İslam ve Osmanlı Hukuku Araştırmaları, İz Yayıncılık, İstanbul, 1996.
  16. Aydın Akif Mehmet, Osmanlı Devletinde Hukuk ve Adalet, Klasik Yayınları, İstanbul, 2014.
  17. Aydın Akif Mehmet, Türk Hukuk Tarihi, 15. Basım, Beta Yayınları, İstanbul, 2018. Aydın Nizamettin, 3 Ekim 2001 tarihli Anayasa Değişikliklerinin Temel Hak ve Hürriyetler Üzerine Etkileri, Ekin Basın Yayın Dağıtım, Bursa, 2008.
  18. Aydın Nurullah, Hukuka Giriş Temel Kavramlar, 7. Basım, Adalet Yayınevi, Ankara, 2007.
  19. Baş Haydar, İnsan Hakları Açısından Veda Hutbesi ve Evrensel Beyanname, İcmal Yayıncılık, İstanbul, 1999.
  20. Başgil Ali Fuat, Esas Teşkilat Hukuku Türkiye Siyasi Rejimi ve Anayasa Prensipleri, Cilt 1, Baha Matbaası, İstanbul, 1960.
  21. Başgil Ali Fuat, Türk Siyasi Rejimi ve Anayasa Prensipleri-Mukayeseli Hukuk Türk Esas Teşkilat Hukuku Dersleri, 1. Cilt, Baha Matbaası, İstanbul, 1957.
  22. Battal Ahmet, Hukukun Temel Kavramları, 7. Basım, Seçkin Yayınları, Ankara, 2011.
  23. Berkes Niyazi, Türkiye’de Çağdaşlaşma, Doğu-Batı Yayınları, İstanbul, 1978.
  24. Bey Zade Ata Tayyar, Osmanlı Saray Tarihi Tarih-i Enderun