Journals / Milli Saraylar Sanat Tarih Mimarlık Dergisi / 2023 / Sayı: 24

İlk Osmanlı ressamları müziği nasıl gördü: 1 Dilsûznâme ve Külliyâtı Kâtibî’nin resimlerinde görülen müzik

Pages
130–149
Publication Date
2023-06-20
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bir yandan da, olanak elverdiğince, Osmanlı kültür dünyasının oluşumundaki ayrıntılara eğilerek hem resim hem de müzik ilişkileri bakımından İranlı gelenekle ortaklıklara odaklanıp bu alanlardaki kültürel aktarımı gözden kaçırmamaya çalışıyor.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Osmanlı müzik tarihi yazımında başat bir sorunsal, incelenen dönemlere ilişkin belge eksikliğidir.
📊
Key Findings & Data:Bu yazı, Osmanlı erken döneminin (15. yüzyıl, II.
💡
Conclusion & Impact:Bir yandan da, olanak elverdiğince, Osmanlı kültür dünyasının oluşumundaki ayrıntılara eğilerek hem resim hem de müzik ilişkileri bakımından İranlı gelenekle ortaklıklara odaklanıp bu alanlardaki kültürel aktarımı gözden kaçırmamaya çalışıyor.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Osmanlı müziği · kültürel aktarım · ilk Osmanlı ressamları

Özet

Osmanlı müzik tarihi yazımında başat bir sorunsal, incelenen dönemlere ilişkin belge eksikliğidir. Özellikle sesin –nota gibi– herhangi bir başka düzlemde temsil edilmemiş olması, oral yolla intikal eden müziğin kendisinin zaman içinde nasıl icra edildiğinin, nasıl değiştiğinin, hangi eserlerin unutulduğunun, böylece kaybolduğunun saptanmasının önündeki engel. Bu durum, tarihsel olarak araştırılan döneme ilişkin vakanüvis tarihleri, şiirler, resimler vb. müzik dışındaki kimi malzemenin incelenmesini ve bunlara bakarak müzik tarihi için sonuçlar çıkarılmasını zorunlu kılıyor. Bu yazı, Osmanlı erken döneminin (15. yüzyıl, II. Mehmed dönemi) resimli kitap üretiminden ilk iki örneğin, her ikisinin de ressamı bilinmeyen Dilsûznâme ve Külliyât-ı Kâtibî’nin içindeki müzikle ilgili sahneler içeren üç resmi ele alarak müziğin gerek toplumsal konumu, gerek işlevsel niteliği, gerekse kullanılan çalgılar hakkında veri elde etmeyi amaçlıyor. Bir yandan da, olanak elverdiğince, Osmanlı kültür dünyasının oluşumundaki ayrıntılara eğilerek hem resim hem de müzik ilişkileri bakımından İranlı gelenekle ortaklıklara odaklanıp bu alanlardaki kültürel aktarımı gözden kaçırmamaya çalışıyor.

🔖

Cite This Article

PEKİN, R. E. (2023). İlk Osmanlı ressamları müziği nasıl gördü: 1 Dilsûznâme ve Külliyâtı Kâtibî’nin resimlerinde görülen müzik. Milli Saraylar Sanat Tarih Mimarlık Dergisi, Sayı: 24, 130–149. https://ajindex.com/articles/946476

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (16)

  1. Abdurrahman Edirnevî Hıbrî. Enîsü’l-müsâmirîn, Târih-i Edirne. İ.Ü. Nadir Eserler Kütüphanesi TY 00451, 1046/1636-37. Sadeleştirilmiş yayını Abdurrahman Hıbrî, Enîsü’l-müsâmirîn. Edirne Tarihi, 1360-1650. Çev. Ratip Kazancıgil. İstanbul: Türk Kütüphaneciler Derneği Edirne Şubesi Yayınları, 1996. Alî-Şîr Nevâyî. Mecâlisü’n-nefâyis I (Giriş ve Metin), II (Çeviri ve Notlar). Haz. Kemal Erarslan. Ankara: Türk Dili Kurumu, 2011.
  2. Assmann, Jan. Kültürel Bellek. Eski Yüksek Kültürlerde Yazı, Hatırlama ve Politik Kimlik. Çev. Ayşe Tekin. İstanbul: Ayrıntı, 2001.
  3. Atasoy, Nurhan, Filiz Çağman. Turkish Miniature Painting. Çev. Esin Atıl. İstanbul: R.C.D. Cultural Institute, 1974.
  4. Atıl, Esin. “Ottoman Miniature Painting Under Sultan Mehmed II”, Ars Orientalis. Michigan: 9 (1973): 103-120 + 13 sayfadaki 12 levhada 29 resim. Atıl, Esin. “The Art of the Book”, Turkish Art. Ed. Esin Atıl. Washington DC–New York: Copublished Smithsonian Institution Press–Harry N. Abrams Inc., 1980: 137-238.
  5. Bağcı, Serpil. Minyatürlü Ahmedi İskendernameleri: İkonografik Bir Deneme. Doktora Tezi, Ankara:
  6. Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 1989.
  7. Bağcı, Serpil. “Rumlu İskendernâme’nin Alâmet-i Fârikası: Gülşah ve İskender Aşkının Sûretleri”, Âb-ı Hayât’ı Aramak. Gönül Tekin’e Armağan. Yay. Haz. Ozan Kolbaş, Orçun Üçer. İstanbul: Yeditepe, 2018: 791-818.
  8. Bağcı, Serpil. “Resimlerin Anlattığı İskendernâme: Üç Musavver Osmanlı Nüshası”, İskendernâme. İnceleme–Tenkitli Metin: Ahmedî. Haz. Robert Dankoff. Ankara: Türkiye Bilimler Akademisi [TÜBA], 2020: 85-125.
  9. Bağcı, Serpil. “Sözden Surete–Suretten Söze: Edirneli Bir İskendernâme”, Zeren Tanındı Armağanı. İslam Dünyasında Kitap Sanatı ve Kültürü. Ed. Aslıhan Erkmen, Şebnem Tamcan Parladır. İstanbul: Lale Yayıncılık, 2022: 127-141.
  10. Bağcı, Serpil, Filiz Çağman, Günsel Renda, Zeren Tanındı. Osmanlı Resim Sanatı. Gözden geçirilmiş 3. Baskı, İstanbul: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2019.
  11. Bardakçı, Murat. Ahmed Oğlu Şükrullah. Şükrullah’ın Risâlesi ve 15. Yüzyıl Şark Musikisi Nazariyatı. Açıklamalı, Tenkidli Metin ve Tıpkıbasım. İstanbul: Pan Yayıncılık, 2008.
  12. Çağman, Filiz. “Sultan Mehmet II Dönemine Ait Bir Minyatürlü Yazma: Külliyat-ı Kâtibî”, Sanat Tarihi Yıllığı, 1974-75. İstanbul:
  13. VI (1976): 333-346.
  14. Çağman, Filiz. “Osmanlı Sanatı”, Anadolu Medeniyetleri III: Selçuklu/ Osmanlı. Topkapı Sarayı Müzesi, İstanbul, 22 Mayıs-30 Ekim 1983.
  15. Sergi Kataloğu, İstanbul: TC Kültür ve Turizm Bakanlığı, 1983: 97-315.
  16. Çağman, Filiz, Zeren Tanındı.