Journals / Mütefekkir / 2023 / Cilt: 10 Sayı: 19

The Theory of Will in Ibn Rushd and The Relationship Between Will and Politics

İbn Rüşd’de İrade Teorisi ve İrade-Siyaset İlişkisi

Pages
23–45
Publication Date
2023-06-15
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu yüzden siyaset akıl ve irade temelinde oluşturulmalıdır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:İbn Rüşd’ün irade kavramına yüklediği anlam teolojisini, ontolojisini, epistemolojisini, ahlâk felsefesini ve üzerinde duracağımız siyaset felsefesini etkilemiştir.
📊
Key Findings & Data:Bireysel planda daha ziyade ahlâk temelinde tartışılan iradenin toplumsal boyutta ilişkili olduğu en önemli konu ise siyasettir.
💡
Conclusion & Impact:Bu yüzden siyaset akıl ve irade temelinde oluşturulmalıdır.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:İslâm Felsefesi · Siyaset Felsefesi · İbn Rüşd

Özet

İbn Rüşd’ün irade kavramına yüklediği anlam teolojisini, ontolojisini, epistemolojisini, ahlâk felsefesini ve üzerinde duracağımız siyaset felsefesini etkilemiştir. İradenin kaynağının ne olduğu ya da özgürlükle olan ilişkisinin ne olduğu sorusundan sonra belki de onun en önemli boyutu pratik/eylem ile doğrudan ilişkili olmasıdır. Pratik boyut bireysel planda ve toplumsal planda karşımıza çıkmaktadır. Bireysel planda daha ziyade ahlâk temelinde tartışılan iradenin toplumsal boyutta ilişkili olduğu en önemli konu ise siyasettir. Gerek İslâm dünyasında gerek Batı’da filozofların siyaset ile ilgili felsefî yapıtlar ortaya koymaları felsefenin toplumdan kopuk bir alan olmadığını gösteren önemli bir işarettir. Aslında siyaset, değer alanının temel sorusu olan “Nasıl mutlu olabilirim?” sorusunun “Nasıl mutlu olabiliriz?” şeklinde toplumsal düzeyde sorulduğu ve cevabının arandığı bir alandır. Makalede İbn Rüşd’ün irade anlayışı, irade ile siyaset arasında kurduğu ilişki ve siyaset felsefesindeki temel görüşleri Siyasete Dair Temel Bilgiler isimli tercüme şerhi merkeze alınarak ortaya konulacaktır. İbn Rüşd genel metodolojisinin siyaset felsefesinde de uygulamıştır. Bu metodoloji de göze çarpan ilk şey hakikat olduğu iddia edilen bilginin ne tür bir bilgi olduğunun sorgulanmasıdır. Bu bilgi ‘burhanî’ (kesin kanıta dayalı) bilgi olmalıdır. Yine onun metodolojisinde öne çıkan diğer bir önemli unsur nedenselliktir. Gerek pozitif bilimlerde gerekse sosyal bilimlerde neden-sonuç ilişkisini gözeten İbn Rüşd, bu anlamda rasyonellik ve bilimsellik ilkesini sürekli göz önünde tutmuş ve siyaset felsefesini de bu temel ilkeler çerçevesinde oluşturmuştur. İbn Rüşd, metafizik temelli bir siyaset felsefesi benimsememiştir. Siyaset ona göre dünya ile ilgili olan ve insanların bu dünyada mutlu yaşayabilmelerini tayin ve temin eden bir bilimdir. Bu yüzden siyaset akıl ve irade temelinde oluşturulmalıdır.

🔖

Cite This Article

AKGÜN, T. (2023). The Theory of Will in Ibn Rushd and The Relationship Between Will and Politics. Mütefekkir, Cilt: 10 Sayı: 19, 23–45. https://ajindex.com/articles/941500

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (15)

  1. Akgün, Tuncay. Gazali ve İbn Rüşd’e Göre Yaratma. Ankara: Akçağ Yayınları, 2013. Aristoteles. Nikomakhos’a Etik. İstanbul: Say Yayınları, 2020.
  2. Arkan, Atilla. İbn Rüşd Psikolojisi Fizikten Metafiziğe İbn Rüşd’ün İnsan Tasavvuru. İstanbul: İz Yayınları, 2006.
  3. Arkan, Atilla. “Kindî ve İbn Rüşd’de İnsan Tasavvuru”. İslâm Araştırmaları Dergisi 12 (2004), 27-54.
  4. Akşit, Mirpenç. “İbn Rüşd’de Siyaset ve Ahlâk İlişkisi”. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 16 (2018), 47-65.
  5. Averroes. “Averroes’ Commentary On Plato’s Republic”. çev. E.I. J. Rosenthal. Averroes’ Commentary On Plato’s Republic. ed. E.I. J. Rosenthal. Cambridge: Cambridge University Press, 1969.
  6. Belo, Catarina. Chance and Determinism in Avicenna and Averroes. Boston: Brill, 2007. Câbirî, Muhammed Âbid. Nahnu ve’t-Turâs: Kırâât Muâsıra fî Turâsina’l-Felsefî. Mağrip: el-Merkezü’s-Sekafiyyi’l-Arabi, 1986.
  7. Cevizci, Ahmet. Felsefe Sözlüğü. İstanbul: Paradigma Yayınları, 1999.
  8. Çaylak, Adem-Şahbaz, Yunus. “Eleştirel Aklın Kadim Bilgesi: İbn Rüşd ve Siyaset Felsefesi”. Muhafazakâr Düşünce 11/44 (2015), 85-97.
  9. Çilingir, Lokman. “İbn Rüşd: Bilimsel (Burhani ) Siyaset”. İslâm’ın Klasik Çağında Bir Felsefi Sorun Olarak Siyaset. ed. Mehmet Vural. Ankara: Elis Yayınları, 2016.
  10. Çilingir, Lokman. “İbni Rüşd’de Din-Felsefe İlişkisi Bağlamında Siyaset”. Felsefe Dünyası 64 (2016), 31-60.
  11. Durak, Nejdet. “Platon’un Devlet Felsefesinde Ahlâk”. Tabula Rasa: Felsefe-Teoloji 5/14 (2005), 235-242.
  12. Fahri, Macid. “İdeal Devletin Bozulması: Platon, İbn Rüşd ve İbn Haldûn”. çev. Ali Kürşat Turgut. Din Bilimleri Akademik Araştırma Dergisi 13/3 (2013), 227-238. Irâkî, Muhammed Atıf. “Filozoflar Reisi: İbn Rüşd”. çev. Metin Yasa-Dursun Ali Türkmen. Diyanet İlmi Dergi 43/1 (2007), 103-118. İbn Rüşd. Felsefe Din İlişkileri Faslu’l Makâl el Keşf an Minhâci’l-Edille. çev. Süleyman Uludağ. İstanbul: Dergâh Yayınları, 2004. İbn Rüşd. Tutarsızlığın Tutarsızlığı. çev. Kemal Işık-Mehmet Dağ. Samsun: On Dokuz Mayıs Üniversitesi Yayınları, 1986. İbn Rüşd. Siyasete dair temel bilgiler. çev. Muharrem Hilmi Özev. İstanbul: Bordo Siyah Klasik Yayınlar, 2005.
  13. İsmail Hakkı, İzmirli. “İslâm’da Felsefe Cereyanları - XII: İbni Rüşt IV”. Darülfünun İlahiyat Fakültesi Mecmuası 5/23 (1932), 20-38.
  14. Karakaya, Mehmet Murat. “Fârâbî ve İbn Rüşd’ün Siyaset Nazariyeleri (Mukayeseli Bir Çalışma)”. ATEBE: Dini Araştırmalar Dergisi = ATEBE: Journal for Religious Studies 4 (2020), 31-56.
  15. Karlığa, Bekir. “İbn Rüşd”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 2