Journals / İçtimaiyat / 2023 / Cilt: 7 Sayı: 1

Determination of Politics in the Construction of Sociology in Turkey: An Evaluation on the Establishment Period

Türkiye’de Sosyolojinin İnşasında Siyasetin Belirleyiciliği: Kuruluş Dönemi Üzerine Bir Değerlendirme

Pages
255–277
Publication Date
2023-05-31
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

As a result, it has been determined that while sociology is being built as a new science in Turkey, it has become a conditional presence in politics.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This study focuses on the first period of the establishment of sociology as a science in Turkey.
📊
Key Findings & Data:In this study, the process starting from the last period of the Ottoman Empire and continuing until 1940 was evaluated.
💡
Conclusion & Impact:As a result, it has been determined that while sociology is being built as a new science in Turkey, it has become a conditional presence in politics.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Türk Sosyolojisi · Batılılaşma · Pozitivizm

Abstract

This study focuses on the first period of the establishment of sociology as a science in Turkey. The social background of the transition of sociology, which emerged in the nineteenth century as a modern scientific discipline in Western Europe, to the Ottoman Empire is emphasized. In particular, it has been tried to determine the decisiveness of the internal and external political environment in which the state/society is located on the formation, development and institutionalization of sociology. In the same context, the influence of Westernization and positivism, which cannot be evaluated independently of the influence of politics, has also been opened to discussion. Westernization, which was adopted by both the government and the intellectuals of the period, determined the direction and purpose of the reforms. Positivism, on the other hand, determined the scientific ground and method of the program. These two paradigms, which dominate almost every aspect of the social field, have also been the main characteristic in the construction of sociology. In this study, the process starting from the last period of the Ottoman Empire and continuing until 1940 was evaluated. The decisiveness of politics in the establishment of sociology has been analyzed through sociological studies carried out during the period. Particular attention was paid to the work of two founding names, Prince Sabahattin and Ziya Gökalp. As a result, it has been determined that while sociology is being built as a new science in Turkey, it has become a conditional presence in politics.

Özet

Bu çalışmada, Türkiye’de sosyolojinin bir bilim olarak kuruluşunun ilk dönemine odaklanılmıştır. Batı Avrupa’da modern bir bilimsel disiplin olarak on dokuzuncu yüzyılda ortaya çıkan sosyolojinin Osmanlı Devleti’ne intikal ettirilmesi sürecindeki sosyal arka plan üzerinde durulmuştur. Özellikle devletin/toplumun içerisinde bulunduğu iç ve dış siyasal ortamın sosyolojinin biçimlenişi, gelişimi ve kurumsallaşması üzerindeki belirleyiciliği tespit edilmeye çalışılmıştır. Aynı bağlamda, siyasetin etkisinden bağımsız olarak değerlendirilemeyecek olan Batılılaşma ve pozitivizmin etkisi de tartışmaya açılmıştır. Dönemin hem iktidarının hem de aydınlarının benimsediği Batılılaşma reformların yönünü ve amacını belirlemiştir. Pozitivizm ise programın bilimsel zemini ve yöntemini belirlemiştir. Toplumsal alanın hemen her boyutunda hâkim olan bu iki paradigma sosyolojinin inşasında da temel karakteristik olmuştur. Bu çalışmada, Osmanlı’nın son döneminden başlayarak 1940 yılına kadar devam eden süreç değerlendirilmiştir. Siyasetin, sosyolojinin kuruluşundaki belirleyiciliği dönem içerisinde gerçekleştirilen sosyolojik çalışmalar üzerinden analiz edilmiştir. Özellikle iki kurucu isim olan Prens Sabahattin ve Ziya Gökalp’in çalışmaları üzerine odaklanılmıştır. Yukarıda odağa alınan konuların neticesinde, Türkiye’de sosyoloji yeni bir bilim olarak inşa edilirken siyasete koşullu bir şekilde varlık kazandığı tespit edilmiştir.

🔖

Cite This Article

TURĞUT, F. (2023). Determination of Politics in the Construction of Sociology in Turkey: An Evaluation on the Establishment Period. İçtimaiyat, Cilt: 7 Sayı: 1, 255–277. https://ajindex.com/articles/939807

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (32)

  1. Adıvar, A. A. (1982). Osmanlı Türklerinde İlim (4. Baskı). İstanbul:
  2. Remzi Kitabevi.
  3. Aktay, Y. (2010). Türk Sosyolojisine Eleştirel Bir Katkı. İstanbul:
  4. Küre Yayınları.
  5. Aydın, M. (1990). Osmanlı’da Fikir ve Gerilemenin Genel Seyri ve Sebepleri. Selçuk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Dergisi, 5, 163-184.
  6. Aydın, S. (2009a). İki İttihat-Terakki: İki Ayrı Zihniyet, İki Ayrı Siyaset. Mehmet Ö. Alkan (Editör). Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce 1: Tanzimat ve Meşrutiyet’in Birikimi (8. Baskı) (117-128). İstanbul:
  7. İletişim Yayınları.
  8. Aydın, S. (2009b). Türk Düşüncesinde Alman Etkisi. Ömer Laçiner (Editör). Modern Türkiye’de Siyasal Düşünce 9: Dönemler ve Zihniyetler (947-970). İstanbul:
  9. İletişim Yayınları.
  10. Belge, M. (2012). Militarist Modernleşme: Almanya, Japonya ve Türkiye (2. Baskı). İstanbul:
  11. İletişim Yayınları.
  12. Berkes, N. (2012). Türkiye’de Çağdaşlaşma (18. Baskı). Ahmet Kuyaş (Haz.). İstanbul:
  13. Yapı Kredi Yayınları.
  14. Berkes, N. (2017a). Felsefe ve Toplumbilim Yazıları. İstanbul:
  15. Yapı Kredi Yayınları.
  16. Bozarslan, H. (2015). Türkiye Tarihi: İmparatorluktan Günümüze. Işık Ergüden (Çev.), İstanbul:
  17. İletişim Yayınları.
  18. Bulut, Y. (2014). Türkiye’de Sosyolojinin 100 Yılı, İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, 3(28), 1-21.
  19. Chakrabarty, D. (2012). Avrupa’yı Taşralaştırmak: Postkolonyal Düşünce ve Tarihsel Farklılık. İlker Cörüt (Çev.), İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınları.
  20. Çelebi, N. (2015). Sosyoloji Tarihimize Kısa Bir Bakış. Sosyoloji Konferansları, 52, 13-28.
  21. Değirmencioğlu, C. (1987). Mehmet İzzet. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
  22. Dikeçligil, B. (2005). Eski ve Yeni Sosyolojide Nedenselliğin Anlamı ve Ziya Gökalp’te Büyük Adam Sorununa Yeniden Bakış. İ. Ü. Sosyoloji Dergisi, 3(10), 39-57.
  23. Duru, Kazım N. (1975). Ziya Gökalp. İstanbul:
  24. Milli Eğitim Basımevi. Ege, N. N. (1977). Prens Sabahaddin: Hayatı ve İlmi Müdafaaları. İstanbul:
  25. Güneş Neşriyat. Ergun, D. (1983). Türkiye’de Cumhuriyet Döneminde Sosyoloji ve Gelişmesi. Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi, 8, 2160-2163. İstanbul:
  26. İletişim Yayınları.
  27. Erişçi, L. (1942). Türkiye’de Sosyolojinin Tarihçesi ve Bibliyografyası. İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, 2(1), 158-169.
  28. Erişirgil, M. E. (1984). Bir Fikir Adamının Romanı: Ziya Gökalp (2. Baskı). İstanbul:
  29. Remzi Kitabevi.
  30. Fazlıoğlu, İ. (2015a). Kayıp Halka: İslam-Türk Felsefe-Bilim Tarihinin Anlam Küresi (4. Baskı). İstanbul:
  31. Papersense Yayınları.
  32. Fındıkoğlu, Z. F. (1955). Ziya Gökalp. İstanbul: Türkiye Muallimler Birliği Neşriyatı. Fı