Journals / Turkish Studies (Elektronik) / 2010 / Cilt: 5 - Sayı: 1

Converb suffix {–(y)xnca} used as archaic in Eastern Thrace accents with the functıon of limitation

Doğu Trakya ağızlarında arkaik olarak kullanılan sınırlama işlevindeki {–(y)xnca} zarf-fiil eki

Pages
495–507
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In our study, the focus will be on this subject.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:We can follow how differenly we use converbs from the early Turkish written texts on.
📊
Key Findings & Data:In certain circumstances, converbs lost their basic function(s) or transferred this/these to another structure. {–(y)XncA} suffix which has been used since the historical times of Turkish , whose one of the functions is limitation and which gives the meaning of {–(y)XncA + (y)A kadar / dek / değin} has lost this function in Turkey`s Turkish and started be used with different structure,{–(y)XncA + (y)A kadar / dek / değin}.
💡
Conclusion & Impact:In our study, the focus will be on this subject.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Abstract

We can follow how differenly we use converbs from the early Turkish written texts on. From the time of Old Turkish to today`s Turkish dialects , converb suffixes have added a number of functions to the verbs by enabling the use of them as adverbs in sentences. In certain circumstances, converbs lost their basic function(s) or transferred this/these to another structure. {–(y)XncA} suffix which has been used since the historical times of Turkish , whose one of the functions is limitation and which gives the meaning of {–(y)XncA + (y)A kadar / dek / değin} has lost this function in Turkey`s Turkish and started be used with different structure,{–(y)XncA + (y)A kadar / dek / değin}. In Rumelian dialects, the {–(y)XncA} converb suffix conveying the meaning of {–(y)XncA + (y)A kadar / dek / değin} has kept this function in the way it is used in historical Turkish dialects. In our study, the focus will be on this subject.

Özet

Zarf-fiillerin Türkçenin ilk yazılı eserlerinden itibaren ne denli değişik işlevlerde kullanıldığını takip edebilmekteyiz. Eski Türkçe döneminden günümüz Türk lehçelerine kadar, zarf-fiil ekleri fiillerin cümle içinde zarf olarak kullanılmasını sağlayarak, fiillere birtakım işlevler kazandırmıştır. Bazı durumlarda da zarf-fiiller asıl işlevini/işlevlerini kaybetmiş veya başka bir yapıya aktarmıştır. Türkçenin tarihî dönemlerinden beri kullanılan, işlevlerinden biri de sınırlama olan ve {–(y)XncA + (y)A kadar / dek / değin} anlamı veren {–(y)XncA} eki, Türkiye Türkçesinde bu işlevini kaybetmiş ve {–(y)XncA + (y)A kadar / dek / değin} şeklinde başka bir yapıyla kullanılır olmuştur. Rumeli ağızlarında {–(y)XncA + (y)A kadar/dek/değin} anlamı veren {–(y)XncA} zarf-fiil eki ise, tıpkı tarihî Türk lehçelerindeki kullanımı gibi bu işlevini muhafaza etmiştir. Çalışmamızda bu konu üzerinde durulacaktır.

🔖

Cite This Article

HÜNERLİ, B. (2010). Converb suffix {–(y)xnca} used as archaic in Eastern Thrace accents with the functıon of limitation. Turkish Studies (Elektronik), Cilt: 5 - Sayı: 1, 495–507. https://ajindex.com/articles/91837

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (24)

  1. Ahmed Fakih, Kitabū Evsāfı Mesâcidi’ş-Şerįfe, (Haz.: Hasibe Mazıoğlu), TDK Yayınları, Ankara 1974. Alî-Şîr Nevâyî, Bedāyi‘u‘l-Vasaŧ, (Haz.: Kaya Türkay), TDK Yayınları, Ankara 2002. Alî-Şîr Nevâyî, Şarā‘ibü‘ś-Śışar, (Haz.: Günay Kut), TDK Yayınları, Ankara 2003. Alî-Şîr Nevâyî, Nevādirü‘ş-Şebāb, (Haz: Metin Karaörs), TDK Yayınları, Ankara 2006. Alî-Şîr Nevâyî, Nevāyį-Fevāyidü‘l-Kiber, (Haz.: Önal Kaya), TDK Yayınları, Ankara 1996.
  2. ARAT, Reşit Rahmeti, Eski Türk Şiiri, TDK Yayınları, Ankara 1991.
  3. ARAT, Reşit Rahmeti, Kutadgu Bilig, TDK Yayınları, Ankara 1999.
  4. ASIM, Ömer ve DİLÇİN Dehri, Tarama Sözlüğü VII-Ekler, TDK Yayınları, Ankara 2009.
  5. ATA, Aysu, Karahanlı Türkçesi: Türkçe İlk Kur’an Tercümesi, TDK Yayınları, Ankara 2004.
  6. ATA, Aysu, Ķıśaśü‘l Enbiyā, TDK Yayınları, Ankara 1997.
  7. ATILGAN, Yusuf, Aylak Adam, Bilgi Yayınevi, Ankara 1974.
  8. AYVERDi, Sâmiha, Bağ Bozumu, Kubbealtı Neşriyâtı, İstanbul 2005
  9. BANGUOĞLU, Tahsin, Türkçenin Grameri, TDK Yayınları, Ankara 2004.
  10. BODROGİGETİ, András J. E., A Grammar of Chagatay, Lincom Europa, Muenchen 2001.
  11. COŞKUN, Volkan, “Tarihî Türk Lehçeleri ve Özbek Türkçesinde Zaman ve Mekanda Sınırlama Görevi Üstlenen Yapılar”, Türk Dili Araştırma Yıllığı Belleten 1997,
  12. TDK Yayınları (1997), s. 429-438
  13. ÇELİK, Ülkü, ‘Alį-Şįr Nevāyį- Leylį vü Mecnūn, TDK Yayınları, Ankara 1996.
  14. DENY, Jean, Türk Dili Grameri (Osmanlı Lehçesi), Çev.:Ali Ulvi Elöve, Maarif Matbaası, İstanbul 1941.
  15. DİLÇİN, Cem, Süheyl ü Nev-Bahâr, TDK Yayınları, Ankara 1991.
  16. DOĞAN, Levent ve HÜNERLİ Bülent, “Tatar Türkçesi”, (Ed. Levent Doğan), Çağdaş Türk Lehçeleri El Kitabı, Kriter Yayınları, İstanbul 2007, s. 447-511
  17. DOĞAN, Levent, “Uygur Türkçesi”, (Ed. Levent Doğan), Çağdaş Türk Lehçeleri El Kitabı, Kriter Yayınları, İstanbul 2007, s. 619-681
  18. DURMUŞ, Oğuzhan (2009),
  19. Çuvaşçanın Şekil Bilgisi, Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Edirne. ECKMANN, Janos, “The Turkish Dialect of Edirne”, Çev.: Oğuzhan Durmuş, İlmî Araştırmalar Dergisi, S:18 (2004), s.135-150
  20. ECKMANN, Janos, Nehcü‘l Ferādįs, (Haz.: Semih Tezcan-Hamza Zülfikar), TDK Yayınları, Ankara 2004
  21. EMİNOĞLU, Hatice (2003), Müşkil-Güşā (Ta‘bįr-nāme)(Dil Bilgisi-Metin-Dizin), Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara.
  22. ERCİLASUN, Ahmet (Ed.), Türk Lehçeleri Grameri, Akçağ Yayınları, Ankara 2007.
  23. ERGİN, Muharrem, Türk Dil Bilgisi, Bayrak Basım / Yayım / Tanıtım, İstanbul 1998.
  24. GABAIN, A. V., Eski Türkçenin Grameri, Çev.: Mehmet Akalın, TD