Journals / Turcology Research / 2009 / Cilt: 15 Sayı: 39

NESİMİ’NİN MİLLİ MENSUBİYETİ MESELESİ (Tarihi ve Çağdaş Bakışlar Açısından Karşılaştırmalı Tahlil)

Pages
459–482
Publication Date
2010-03-01
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Şairin doğum yeri ve bu Türkman aşiretlerinin Afrika ve Asya’da, aynı zamanda Azerbaycan’da geniş arazilerde meskunlaştığı gerçeğine ait tarihî dayanakları göz önünde bulundurarak böyle bir sonunca vardık ki, çağında “Türkman” adlandırılan Nesimi’nin dolaysız olarak varisleri Azerbaycan Türkleridir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Makalede ilk defa olarak büyük Azerbaycan şairi Seyid İmadeddin Nesimi’nin (1360-1417) millî mensubiyeti hususundaki kanıtlar, sübjektif mülahaza ve tartışmalar söz konusu edilmiştir.
📊
Key Findings & Data:Yazarların ihtimali üç esas kanaat üzerinde temelleşmiştir: 1) Seyyid sıfatının şairin kökenine göre Muhammed Peygamberin neslinden gelmesinin göstergesi sayılması; 2) şaire ait olunan değişik nispeler (doğum yeri); 3) onun Türkçe divanın dil açısından özelikleri.
💡
Conclusion & Impact:Şairin doğum yeri ve bu Türkman aşiretlerinin Afrika ve Asya’da, aynı zamanda Azerbaycan’da geniş arazilerde meskunlaştığı gerçeğine ait tarihî dayanakları göz önünde bulundurarak böyle bir sonunca vardık ki, çağında “Türkman” adlandırılan Nesimi’nin dolaysız olarak varisleri Azerbaycan Türkleridir.
🔬Design:Lab & Field Experiment
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Nesimi · orta çağ kaynakları · nispe

Özet

Makalede ilk defa olarak büyük Azerbaycan şairi Seyid İmadeddin Nesimi’nin (1360-1417) millî mensubiyeti hususundaki kanıtlar, sübjektif mülahaza ve tartışmalar söz konusu edilmiştir. Temel kaynaklar ve araştırmalarda Nesimi çeşitli milletlere (“Türkman”, “Türk”, “Fars”, “Arap”, “Türkmen”, “Azeri”, “Azerbaycanlı”) mensup düşünür olarak takdim edilmiştir. Yazarların ihtimali üç esas kanaat üzerinde temelleşmiştir: 1) Seyyid sıfatının şairin kökenine göre Muhammed Peygamberin neslinden gelmesinin göstergesi sayılması; 2) şaire ait olunan değişik nispeler (doğum yeri); 3) onun Türkçe divanın dil açısından özelikleri. Nesimi’nin çağdaşları - Arap tarihçisi İbn Hacer el-Askalani ve mürşidi Fazlullah Neimi’nin ona Tebrizi nispesini ait etmesinden hareketle şaire ait olunan doğum yeri ve çeşitli millî mensubiyetleri içerisinde Tebrizli ve Azerbaycan Türkü olmasının tarihi gerçeğe daha uygunluğu ispatlanmıştır. Temel kaynaklarda ve şairin kendi şiirinde onun millî mensubiyeti “Türkman” olarak geçmektedir. Şairin doğum yeri ve bu Türkman aşiretlerinin Afrika ve Asya’da, aynı zamanda Azerbaycan’da geniş arazilerde meskunlaştığı gerçeğine ait tarihî dayanakları göz önünde bulundurarak böyle bir sonunca vardık ki, çağında “Türkman” adlandırılan Nesimi’nin dolaysız olarak varisleri Azerbaycan Türkleridir.

🔖

Cite This Article

ŞIHIYEVA, S. (2010). NESİMİ’NİN MİLLİ MENSUBİYETİ MESELESİ (Tarihi ve Çağdaş Bakışlar Açısından Karşılaştırmalı Tahlil). Turcology Research, Cilt: 15 Sayı: 39, 459–482. https://ajindex.com/articles/901786

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (28)

  1. Abdulla Şaik, Edebiyatdan İş Kitabı, - “Eserleri”, 5 cildde, IV c., Bakı, 1977.
  2. AHUNDOV, A., Nesimi ve XIV asır Azerbaycan Edebi Dili, “Azerbaycan”, 1971, s.191- 197. Ali Şir Nevayi, Nesayimü’l-mahabbe min Şemayimi’l-fütüvve, hazırlayan: Kemal Eraslan, İstanbul, 1979.
  3. ARASLI, H., İmadeddin Nesimi, Bakı, 1972.
  4. ARASLI, H., Fedakar şair (İmadeddin Nesimi), Bakı, 1942.
  5. ASLANOV, V., Nesimi’nin Dili hakkında bazı kaydlar, - “İmadeddin Nesimi” (megaleler mecmuası), Bakı, 1973.
  6. AYAN, Hüseyin, Seyyid Nesimi’nin Hayatı, - "Nesimi divanı", Ankara, 1990.
  7. Azerbaycan Tarihi Üzere Kaynaklar, Bakı, 1989.
  8. BANARLI, Nihad Sami, Resimli Türk Edebiyatı Tarihi: destanlar devrinden zamanımıza kadar, cilt 1, İstanbul, 1987.
  9. BARTOLD, V.V., Obşie rabotı po istorii Sredney Azii. Rabotı po istorii Kavkaza i Vostoçnoy Evropı. - “Soçineniya”, II t., çast I, Moskva, 1963.
  10. BEKMIRADOV, A., Kitap Gördüm Andalıp’dan…, - “Nurmuhammet Andalıp”. Şıgırlar hem poemalar, Aşkabat, 1990.
  11. BERTELS, E.E., Nizami i Fizuli, Moskva, 1962.
  12. BROKELMAN, K., İslam Ulusları ve Devletleri Tarihi, Türkçe’ye çeviren: Neşet Çağatay, 1992.
  13. BÜNYADOV, Z., Azerbaycan VII-IX. asırlarda, Bakı,1989.
  14. BÜNYADOV, Z., Nesimi’nin Mehkemesi ve Katli, “Edebiyat ve İncesenet”, 19 sentyabr 1980-ci il. CAFEROĞLU, A., Azerbaycan Edebiyatı, “Türk dünyası edebiyatı”, I, İstanbul, 1991.
  15. ÇAMUROĞLU, Reha, Sabah Rüzgarı, “Enelhak” Demişti Nesimi, İstanbul, 2000.
  16. ÇEMENZEMİNLİ, Y., Azerbaycan Edebiyatına Bir Nezer, “Azerbaycan”, 1989, №8. DEMİRÇİZADE, A., Azerbaycan Edebi Dilinin Tarihi, Bakı, 1979.
  17. DURDIEV, S., Turkmen-parsı Edebi Gatnaşıglarının Tarihinden, Aşkabat, 1977.
  18. ELİZADE, S., Nesiminin Dilinde Söz Birleşmeleri, ADU-nun “Elmi eserler”i (dil ve edebiyat seriyası), 1971, №1, s. 10-17.
  19. EYVAZOVA, R., Afganistanda Türk Menşeli Toponimler, Bakı, 1995.
  20. GAHRAMANOV, C., Nesimi “Divan”ının Leksikası, Bakı, 1970.
  21. GASIMOVA, A., İslam’dan Önceki Arap İstilaları ve Azerbaycan Tarihinin Açılmamış Sehifeleri, “Edebiyat” gaz., 10 mart 2006.
  22. GİBB, E.O.Wilkinson, Osmanlı Şiiri Tarihi (1-2), tercüme: Ali Çavuşoğlu, “Akçağ” yayınları. GORDLEVSKİY, A.V., Izbrannıe soçineniya, t.I, Moskva, 1960.
  23. GÖLPINARLI, Abdülbaki, Nesimi-Usuli-Ruhi, İstanbul, 1953.
  24. GULLAEV, N., Gadımdan galan nusgalar (makalalar yıkındısı), Aşkabat, 1972.
  25. GULLAEV, N., Seyit İmadeddin Nesimi. Şıgırlar, Aşkabat, 1972.
  26. GULUZADE, M., Böyük İdeallar Şairi, Bakı, 1973.
  27. HACIYEV, T.I., Veliyev K.N. Azerbaycan Dili Tarihi, Bakı, 1983.
  28. HIDIROV C., Irak Türkmanları, Bakı, 1993. Hurufilik Metin