Journals / Current Perspectives in Social Sciences / 2006 / Cilt: 8 Sayı: 2

359 AMIDA KUŞATMASINDAKI ÖRNEĞE GÖRE HUNLARDA DEFIN MERASIMI

Pages
81–98
Publication Date
2010-02-18
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Ancak verilen bilgiden, Hunlarda ölü yakma geleneğinin de mevcudiyeti anlaşılmaktadır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Asya Hunları döneminden itibaren Türklerde ölüler ekseriyetle gömülmekte idi.
📊
Key Findings & Data:Hun Devleti’nin yıkılmasından sonra bir kısım Hunlar da 350li yıllardan itibaren Maveraünnehir ve İran yaylasına doğru ilerlediler.
💡
Conclusion & Impact:Ancak verilen bilgiden, Hunlarda ölü yakma geleneğinin de mevcudiyeti anlaşılmaktadır.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Hun · Türk · Kionit

Özet

Asya Hunları döneminden itibaren Türklerde ölüler ekseriyetle gömülmekte idi. Ama bilhassa Çin kaynaklarının verdikleri bilgilere ve yapılan arkeolojik kazılara binaen, Hun, Türk ve Kırgızlar dönemlerinde ölü-yakma geleneklerine de sıklıkla rastlanmaktadır. Hun Devleti’nin yıkılmasından sonra bir kısım Hunlar da 350li yıllardan itibaren Maveraünnehir ve İran yaylasına doğru ilerlediler. Bu Hunlardan biri de Sasaniler’in müttefikleri olan Kionitler idi. Kionitler, 359 yılında Amida (Diyarbakır) önlerindeki kuşatmaya, hükümdarları Grumbates ve oğlu ile birlikte bir grup Hunlarla birlikte iştirak ettiler; bu, yazılı kaynakların belirttiklerine göre, Hunların bugünkü Türkiye topraklarındaki ilk görünüşleridir. Grumbates ve Hunları hakkında bilgi veren kaynağımız Ammianus Marcellinus’un bu konuda yazdıkları şöyledir: “…gün ağarırken Kionitae kralı Grumbates, … faal bir muhafız grubuyla cesaretle surlara doğru ilerledi; fakat mahir bir gözcü, silahının atış mesafesi içerisine girer girmez onu yakaladı ve bir mancınığı boşaltarak Grumbates’in oğlunun hem göğüs zırhını ve hem de göğsünü parçaladı. … Akşam karanlığında, yığınla ölü ve kan deryası arasında güçlükle muhafaza edilen ceset, karanlığın himayesi altında sürüklenerek uzaklaştırıldı… Bu ölümle saray sarsıldı, ve bütün soylular, keza babası, hüzün verici felaketten afalladılar; bu sebeple de (savaşa) geçici bir ara verildi, devletli ve sevgili genç adam, kendi milletinin adeti üzere defnedildi. Buna göre, o, hazırlandı, adeti olduğu gibi silahları kuşatıldı, geniş ve yumuşak bir zemin üzerine yatırıldı, ölünün etrafına da ölmüş adamların heykelleri bulunan on yatak serildi …heykeller tıpkı mezardaki cesetler gibiydiler. Yedi günlük arada topluluklarla ve arkadaşlarla bütün erkekler, dans ederek ve bazı hüzün verici ağıtlar söyleyerek yediler, içtiler. Kadınlara gelince, acıyla göğüslerini döğerek ve kendi adetlerine göre gözyaşı dökerek, yüksek sesle, gençliğinin baharında milletlerinin kaybettiği ümidine ağladılar. …Ceset yakıldıktan ve küller toplanarak gümüş bir kaba konduktan sonra …” Bu önemli hadise ile ilgili verilen malumat maalesef burada sona eriyor. Ancak verilen bilgiden, Hunlarda ölü yakma geleneğinin de mevcudiyeti anlaşılmaktadır.

🔖

Cite This Article

TEZCAN, M. (2010). 359 AMIDA KUŞATMASINDAKI ÖRNEĞE GÖRE HUNLARDA DEFIN MERASIMI. Current Perspectives in Social Sciences, Cilt: 8 Sayı: 2, 81–98. https://ajindex.com/articles/894838

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (6)

  1. Akbulut D. A. 1984, Arap Fütuhatına Kadar Maveraünnehir ve Horasan’da Türkler (M.Ö.II – M.S.VII. yy.), Erzurum (Basılmamış Doktora Tezi). Altheim F. 1959, Geschichte der Hunnen. I. Band. Von den Anfängen bis zum Einbruch in Europa, Walter de Gruyter & CO., Berlin. Ambartsumyan A. A. 2002, “Etnonim “xyaona” v Aveste”, Zapiski Vostoçnogo Otdeleniya Rossiyskogo Arheologiçeskogo Obşçestva, Novaya Seriya, T.I (XXVI), Bivar A. D. H., “Hayāţila”, EI2 (CD-ROM versiyonu). Bodde D. 1990, The State and Empire of Ch’in”, The Cambridge History of China. Vol.I: The Ch’in and Han Empires, 221 B.C. - A.D.220, Edited by D. Twitchett, M. Loewe, Cambridge Univ. Press. Boucharlat R. 1991, “Pratiques funéraires à l’époque sasanide dans le sud de l’Iran”, Histoire et Cultes de l’Asie centrale préislamique. Sources écrites et documents archéologiques. Actes du Colloque international du CNRS (Paris, 22-28 novembre 1988). Sous la direction de Paul Bernard et Frantz Grenet, Projet associé à l’Etude Intégrale des Routes de la Soie (UNESCO), Editions du CNRS, Paris. Boyce M. 1979, Zoroastrians. Their Religious Beliefs and Practices, Routledge & Kegan Paul, London and New York. Christensen A. 1936, L’Iran sous les Sassanides, Copenhague. Cook J. M. 1983,
  2. The Persian Empire, Schocken Books, New York. Dani A.H. 1992, “Pastoral-agricultural tribes of Pakistan in the post-Indus period”, History of Civilizations of Central Asia, Vol.I: The Dawn of Civilization: Earliest Times to 700 B.C., Editors: A. H. Dani, V.M. Masson, UNESCO Publishing, Derevyanko A. P.-Dorj D. 1992, “Neolithic tribes in northern parts of Central Asia”, History of Civilizations of Central Asia, Vol.I: The Dawn of Civilization: Earliest Times to 700 B.C., Editors: A. H. Dani, V.M. Masson, UNESCO Publishing, Dodgeon Michael H. – Lieu Samuel N.C. 1991, The Roman Eastern Frontier and the Persian Wars (AD 226-363).
  3. A Documentary History, Compiled and edited by…, London and New York, Routledge. Fahr-Becker G. (Editör) 1999,
  4. The Art of East Asia, Könemann. Felix W. 1991, “Chionites”, EnIr, Vol.V / 5, s. 485-487 (Web sayfasındaki pdf versiyonu kullanılmıştır: http://www.bibliothecapersica.com/articlenavigation/ index.html). Frye R. N. 1984,
  5. The History of Ancient Iran, C.H.Beck’sche Verlagsbuchhandlung, München. Ghirshman R. 1948,
  6. Les Chionites-Hephtalites, Imprimerie de l’Institut Français, d’Archéologie Orientale, Le Caire. Grenet F. 1984, Les Pratiques funeraires dans l’Asie Central sedentaire, de la Conquete greque a l’Isl