SavedAdd your journal

Journals / Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi / 2023 / Cilt: 12 - Sayı: 1

KÜL TİGİN YAZITINDA ÇOK ANLAMLILIK

Feryal KORKMAZ
Rabia SARAL
Pages
1–21
Publication Date
2023-03-15
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu bağlamda dilin işlenmişliğini ve gelişmişliğini gözler önüne seren çok anlamlı kelimeler, Kül Tigin Yazıtı çerçevesinde incelenmiş ve tek bir metinde dönem içindeki tüm anlamlarını yaşatan kelimeler tespit edilmiştir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:İnsanoğlu var olduğu günden beri somut veya soyut her olguyu anlama ve anlamlandırma gayreti içindedir.
📊
Key Findings & Data:Nitekim zamanın değişmesi hayatı; hayatın değişmesi de dolaylı olarak dili etkilemektedir.
💡
Conclusion & Impact:Bu bağlamda dilin işlenmişliğini ve gelişmişliğini gözler önüne seren çok anlamlı kelimeler, Kül Tigin Yazıtı çerçevesinde incelenmiş ve tek bir metinde dönem içindeki tüm anlamlarını yaşatan kelimeler tespit edilmiştir.
🔬Design:Experimental Field Trial
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Türkçenin yaşı · Kül Tigin Yazıtı · çok anlamlılık

Özet

İnsanoğlu var olduğu günden beri somut veya soyut her olguyu anlama ve anlamlandırma gayreti içindedir. Bunun neticesinde dilini zenginleştirerek bir nesne için birden fazla kelime; bir kelime için de birden fazla anlam türetmiştir. Yaşayış tarzı, dinî inanç, sosyal, siyasi ve ekonomik etkenler dili dış cepheden değiştirirken dil içinde meydana gelen pek çok anlam bilimsel hadise, kelimelerin anlam yükünü artırmıştır. Öyle ki bir kelime, bağlam başta olmak üzere deyim aktarması, ad aktarması yahut ikileme yapılarına bağlı olarak yeni anlamlar kazanabilmektedir. Söz konusu dil içi ve dil dışı olayları bir çatı altında toplayan “zaman” faktörü, yeni anlamların keşfedilmesi ve dile yerleşmesi için oldukça önemlidir. Nitekim zamanın değişmesi hayatı; hayatın değişmesi de dolaylı olarak dili etkilemektedir. Bu bağlamda dilin işlenmişliğini ve gelişmişliğini gözler önüne seren çok anlamlı kelimeler, Kül Tigin Yazıtı çerçevesinde incelenmiş ve tek bir metinde dönem içindeki tüm anlamlarını yaşatan kelimeler tespit edilmiştir.

🔖

Cite This Article

KORKMAZ, F., SARAL, R. (2023). KÜL TİGİN YAZITINDA ÇOK ANLAMLILIK. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, Cilt: 12 - Sayı: 1, 1–21. https://ajindex.com/articles/889711

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (31)

  1. Ahanov, K. (2008). Dil biliminin esasları. Murat Ceritoğlu (çev.) Ankara:
  2. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  3. Aksan, D. (1975). Eşanlamlılık sorunu ve Türk yazı dilinin eskiliğinin saptanmasında eşanlamlılardan yararlanma. Ankara DTCF,Türkoloji Dergisi. VI/1, 1-14.
  4. Aksan, D. (2004). Dilbilim ve Türkçe yazıları. İstanbul:
  5. Multilingual. Aksan, D. (2004). Türkçenin sözvarlığı. 3. baskı. Ankara:
  6. Engin Yayınevi.
  7. Aksan, D. (2015). En eski Türkçenin izlerinde: Orhun ve Yenisey Yazıtları üzerinde sözcükbilim, anlambilim ve biçembilim incelemelerinin aydınlattığı gerçekler. 5. baskı. İstanbul:
  8. Bilgi Yayınevi.
  9. Aksan, D. (2017). Anlambilim, anlambilim konuları ve Türkçenin anlambilimi. İstanbul:
  10. Bilgi Yayınevi.
  11. Aksan, D. (2017). Her yönüyle dil, ana çizgileriyle dilbilim III. Ankara:
  12. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  13. Alyılmaz, C. (1985). Eski Türkçenin lügati. Erzurum. Alyılmaz, C. (1994). Orhun Yazıtlarının söz dizimi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Kâzım Karabekir Eğitim Fakültesi Yayınları.
  14. Alyılmaz, C. (2001). Moğolistan’daki Türk anıtları projesi 200 yılı çalışmaları ışığında bazı tespitler. Göktürk Devleti’nin 1450. Kuruluş Yıldönümü Sempozyum Bildirileri. Ankara, s. 67-75.
  15. Alyılmaz, C. (2002).
  16. Orhun Yazıtları. Türkler, Yeni Türkiye Dergisi, 21, 754-764.
  17. Alyılmaz, C. (2005). Orhun Yazıtları’nın bugünkü durumu. Ankara:
  18. Kurmay Yayınları.
  19. Alyılmaz, C. (2007). Köl Tigin Yazıtı’na sonradan yapılan eklemeler. IV. Uluslararası Türk Dili Kurultayı Bildirileri I. 24-29 Eylül 2000, Ankara, 107-112.
  20. Alyılmaz, C. (2013). Karı Çor Tigin Yazıtı. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 2(2), 1-61.
  21. Alyılmaz, C. (2021). Bilge Tonyukuk Yazıtları. Ankara:
  22. Türk Dili Kurumu Yayınları.
  23. Ata, A. (1996). Çok kelimesinin kökeni üzerine. Türk Dili, Haziran 1996, sayı 534, 1310-1313.
  24. Aydın, E. (2018). Orhon Yazıtları (Köl Tegin, Bilge Kağan, Tonyukuk, Ongi, Küli Çor). 2. baskı. İstanbul: Bilge Kültür Sanat. Berta, Á. (2010). Sözlerimi iyi dinleyin… Türk ve Uygur Runik Yazıtlarının karşılaştırmalı yayını. Emine Yılmaz (çev.), Ankara:
  25. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  26. Caferoğlu, A. (2011). Eski Uygur Türkçesi sözlüğü. Ankara:
  27. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  28. Clauson, S. G. (1972). An etymological dictionary of pre-thirteenth century Turkish. Oxford: Oxford University Press.
  29. Cruse, D. A. (2000). Meaning in language, an ıntroduction to semantics and pragmatics. New York: Oxford Univesity Press.
  30. Crystal, D. (2008). A dictionary of linguistics and phonetics. UK: Blackwell Publishers.
  31. Dankoff, R. ve Kelly, J. (19